Minyatür ve Gravürlerle Osmanlı İmparatorluğu

[coders]

Minyatür ve Gravürler Resim sanatının türleridir. Kendilerine özgü duygu düşünce ve yaklaşımları çizim ve teknikleri vardır. Resim sanatının tarihi gelişiminde rol almışlar etkinlik sağlamışlardır. Farklı coğrafyalarda tarihi varlık alanına çıkmışlar çeşitli kültür çevrelerini temsil etmişlerdir. Minyatürler renklidir. Gravürler siyah beyazdır. Her iki sanat türünün ortak noktası satıh sanatı oluşlarıdır. İçinde oluştukları veya ilgilendikleri toplumlumun siyasi sosyal iktisadi kültürel askeri hayatlarını ve değindikleri konuların sanat ve estetik güzelliklerini günümüze yansıtmaları benzer özellikleridir. Denilebilirki; bu sanat türleri geçmişten günümüze ulaşan tarihi belgelerdir. İnsanlık tarihinin kültür kaynaklarıdır.Resim sanatının hazineleridir.



Minyatürler ve minyatür sanatı Asya kökenlidir.Türk resim sanatının bir türüdür. Türk toplumları tarafından tarihi varlık alanına çıkarılmıştır. Zaman içerisinde Türk İslam toplumlarını İran ve Mezopotamya ve bölgelerini etkilemiştir.İran Arap Hind kültür çevrelerinde yaygınlanmış degişik üslup özelliklerine sahip olmuşlardır. Osmanlı İmparatorluğunun ilk üçyüz yılı içinde en gelişmiş bir düzeye ulaşmışlardır.



Asya Türk Toplumlarında resim sanatının ilk örnekleri M.Ö. 10.000-3000 lerde tarihi varlık alanına çıktı.Kaya resimleri av ve ev eşyaları üzerine çizilen ve işlenen hayvan motifleri balık sırtı şeklindeki süslemeler ilk örneklerdi. M.Ö. 2000 lerde çeşitli işaretler ve genellikle kartal motifleri resim ve süslemelerin başlıca temalarıydı. Bu dönemde boya üretimi gelişti. Kırmızı boya bulundu. Resimlerde işlemelerde kullanılmaya başlandı. Hun impratorluğunda ve özellikle Batı Hun Devletinde Göktürklerde Uygurlarda kökeni oymacılık ve süslemeye dayanan resim sanatı gelişti. Bu sanatlara "Bediz" ustalarına da "Bedizci dendi. M.S. 8.yy. da Uygur freskleri Türk minyatür sanatının ilk örnekleriydi.İslam kültür çevresine giren Türk toplumlarının resim (Minyatüra) sanatı genelde Uygur kültür çevresinden etkilendi. Selçuklular zamanında yaygınlaştı. Yazma eserlerin süslemesinde ve konuların görüntü ile açıklanmasında kullanıldı. Bu sanatla ugraşanlara "Nakkaş" adı verildi. Aynüddevle Şihabüddin Yavaşi Hacı el-Mevlevi Konyalı Ahmed Anadolu Selçuklu devrinin ünlü nakkaşlarıydı. “Kitab'al Haşa-iş"-"Kitab fimarifet el Hıyal el Hendesiye"-"Yarka ve Gülşah"mesnevisi 12. ve l3.yy dan günümüze gelebilen minyatürlü yazmalardı. Osmanlı İmparatorluğunun siyasi sosyal kültürel askeri ve teknolojik hayatını padişahların özelliklerini zaferlerini dönemlerinde meydana gelen olayları genel olarak üç grup kaynak belirledi yazdı ve insanlık tarihine sundu. Bunlar; Naima Raşit ve Çelebizade Asım gibi vakanüvistler Aşıkpaşazade Peçevi ve Katip Çelebi gibi tarihçiler ve Evliya Çelebi gibi seyyahlar Arifi Eflatun Lokman Ali ve Talikzade gibi şehnamecilerdi. Nakkaşlarda bu yazarların eserlerini onların anlattıkları veya doğrudan tanık oldukları olayları resimlendirirlerdi. Bu yaklaşımla bir olay bir durum bir konu hem tarihci tarafından anlatılmış hemde ressam(Nakkaş) tarafından görüntülenmiş olurdu. Eserin gerçekle bağlantısı sağlanır tarihi değeri artardı.Osmanlı Minyatürlerinin en belirgin özelliği ve kendine özgü niteliği olayların belgelenmesi Sultanların hayatlarındaki güç ve büyüklüğün sergilenmesi ve toplumun hayat tarzının ortaya çıkarılmasıydı. Açıklanan özellikler her minyatüre tarihi bir belge değeri kazandırdı. Sanatın özendirilmesi desteklenmesi korunması Türk düşüncesinin sonucu ve töreler gereği idi.Osmanlı İmparatorluğunda ise sanat bir kamu kurumu ve kamu hizmeti olarak kabul edilmiş Saraya bağlı şekilde örgütlenmişti. "Nakkaşhane" yerli ve yabancı nakkaşların çalıştıkları yerdi. Bir usta veya ustalar grubu yönetiminde bulunan atölyelere ayrılmıştı. Minyatürler nakkaşhanede ekip çalışmasıyla üretilir ender olarak yaratılan eser ustanın adı ile anılırdı. Türk minyatürleri ruh ve düşünceleri konu ve teknikleri renkleri. çizim ve motifleri bakımından diger islam ülkeleri minyatürlerinden ayrılırdı. Anlatım tarzları açık ve gerçekçi idi. Doğa ve insan eli ile yapılan eserleri (mimari gibi) toplumsal olay ve ilişkileri en ince ayrıntılarına kadar ele alıyorlardı. Cografi tarihi durum ve konuları işlemeleri haritalardaki topoğrafik stilleri tamamen kendine özgü bir uslup ve sanat yaratmıştı. Minyatür sanatı imparatorluğun kuruluşundan başla..... güç ve gelişmesine paralel olarak çeşitli aşamalardan evrelerden geçti. Padişahların yöneticilerin ilgi ve destekleri ölçüsünde yaygınlaştı. Her aşamada özelliklerini korudu. Sinan bey Matrakçı Nasuh Nigâri Nakkaş Osman Seyyid Lokman Nakkaş Hasan Talikzade Subhi Çelebi Nadiri Levni Abdullah Buhari Türk minyatür sanatının şaheserlerini günümüze kadar ulaştıran ünlü ustalardı.