OSMANLI TARIHI KRONOLOJISI

[coders]

OSMANLI TARIHI KRONOLOJISI



1299-1924





1299-1300

Osmanlı tarihinin başlaması



1299



İlk müzik olayı (Selçuklu sultanınca Osman Bey'e Beylik alameti olarak gönderilen tabl-u alem (davul ve sancak)



1302



Osman Gazi'nin Koyunhisarı Zaferi



1302



III. Alaeddin Keykubad'ın ölümü



1312



Mevlevilik tarikatını kuran Sultan Veled'in ölümü



1317



Gülşehri'nin, kendisinden sonraki tercümelere öncülük eden Mantıku't-tayr'ı Ferideddin el-Attar'ın aynı adlı eserini tercüme etmesi



1320



Türk edebiyatında bilinen ilk divana sahip Yunus Emre'nin ölümü



1324



Orhan Gazi'nin tahta geçişi



1326



Bursa'nın fethi



1330



Aşık Paşa'nın Garib-name'yi telif tarihi



1331



İznik'in fethi



1331



İlk Osmanlı medresesinin İznik'te Orhan Gazi tarafından kurulması



1334



Karesi Beyliği'nin ilhakı



1337



Kocaeli bölgesinin alınışı



1346



Orhan Gazi'nin Kantakuzenos'un kızı ile evliliği ve Bizans ile ittifakı



1349-1352



Bizans'a yardım için Süleyman Paşa'nın Rumeli'ye geçişi ve Çimpi Kalesinin üs olarak alınışı



1350



Davud B. Mahmud el-Kayseri'nin ölümü



1352



Osmanlılar'ın Cenevizliler'e Osmanlı topraklarında serbest ticaret yapma imtiyazı vermeleri



1354



Gelibolu'nun fethi



1361



İlk müzikli spor gösterisi (Edirne Kırkpınar yağlı güreşleri)



1362



Orhan Gazi'nin vefatı ve I. Murat'ın tahta çıkışı



1362



Kadıaskerliğin teşkili



1363



Pençik Kanununun çıkışı



1366



Gelibolu'nun elden çıkışı



1371



Çirmen Zaferi



1376



Bulgar Krallığı'nın Osmanlı hakimiyetini kabulü



1377



Gelibolu'nun Osmanlılar'a iadesi



1385-1386



Niş ve Sofya'nın alınışı



1388



Ploşnik bozgunu ve Balkan ittifakının teşekkülü



1389



I. Kosova Zaferi



1389



I. Murat'ın şehadeti, Yıldırım Bayezid'in tahta cülusu



1390



Aydın-Saruhan-Germiyan-Menteşe beyliklerinin ilhakı



1390



Karaman Seferi, Konya'nın muhasarası



1390



Gelibolu tersanesi'nin inşası



1391



İstanbul'un ilk muhasarası



1393



Mahkeme Rüsumunun ilk ihdası



1396



Niğbolu Zaferi



1397-1398



Akçay Zaferi ve Karaman ülkesinin Osmanlı hakimiyetini kabulü



1398



Kadı Burhaneddin'in ölümü.



1398



Karadeniz beyliklerinin ilhakı



1400



İlk musiki nazariyatı eseri (Kırşehirli Yusuf B. Nizameddin'in Kitabu'l Edvar'ı)



1400



Bursa'da I. Bayezid tarafından Ulu Cami'nin yaptırılması; İlk Osmanlı Darü'ş-şifa'sının Yıldırım Bayezid tarafından inşa edilmesi



1402



Ankara bozgunu ve Yıldırım Bayezid'in esareti



1402-1413



Fetret Devri, iç karışıklıklar



1409



Süleyman Çelebi tarafından Türk Edebiyatı'nda ilk mevlid örneği olan Vesiletü'n-Necat adlı eserin yazılışı; İlk besteli dini eser (Süleyman Çelebi'nin Mevlid'i)



1411



Çelebi Mehmed'in tahta çıkışı



1413



I. Mehmed'in duruma hakim olup devleti yeniden kuruşu



1413



(Celaleddin Hızır) Hacı Paşa'nın ölümü



1416



Osmanlı-Venedik Deniz Muhaberesi ve Sulhü, Şeyh Bedreddin isyanı



1416



Macar Seferi



1417



Avlonya'nın fethi



1418



Makam teriminin ilk kullanılışı (A. Meragi'nin Makasıdu'l-elhan'ında)



1418-1420



Samsun bölgesinin zaptı



1419-1424



Bursa'da Hacı İvaz'a I. Mehmed tarafından Yeşil Külliye'nin yaptırılması



1421



Çelebi Mehmed'in ölümü ve II. Murad'ın cülusu



1421-1451



İlk resmi musiki çevresi (II. Murad Sarayı)



1422



Mustafa Çelebi'nin (Düzme) bertarafı



1425



Molla Fenarı'nın ilk Şeyhülislam olarak tayini



1425-1426



İzmir Beyi Cüneyd'in idamı



1425-1426



Teke Beyliği'nin intikali



1427-1428



Germiyan Beyliği'nin intikali



1429



Manyasoğlu Murad tarafından Türk edebiyatında Seyf Serayi'den sonra Anadolu Türk edebiyatı sahasında ilk Gülistan tercümesinin yapılışı



1429



Şeyh Hamdullah'ın Amasya'da doğuşu



1430



İlk iki Türkçe musiki kitabı (Hızır B. Abdullah'ın Edvar'ı ve Bedr-ı Dilşad'ın Muradname'sindeki musiki bölümü)



1430



Selanik'in fethi



1430-1431



Şemsüddin Muhammed B. Hamza el-Fenari'nin ölümü



1431-1432



Kadızade, Salahaddin Musa b. el-Kadi Mahmud el-Bursavi el-Rumi'nin ölümü



1432



Fatih Sultan Mehmed'in doğumu



1434



Edirne'de II. Murad tarafından Muradiye Camii'nin yaptırılması



1436



Muiniddin B. Mustafa tarafından II. Murad'ın isteğiyle ilk Mesnevi tercümesi olan Mesnevi-i Muradiyye adlı eserin yazılışı



1437



Ömer bin Mezid tarafından ilk nazire mecmuasının derlenişi



1439



Semendire'nin alınışı



1440



Osmanlı musiki çalgıları üzerine ilk notlar (Ahmedoğlu Şükrullah)



1440



Başarısız Belgrad kuşatması



1444



Segedin Sulhü



1444



II. Murat'ın tahttan çekilişi, II. Mehmed'in cülusu ve Varna zaferi



1445



II. Mehmed'in tahttan çekilişi ve II. Murad'ın ikinci defa cülusu



1447



Edirne'de II. Murad tarafından Üç Şerefeli Camii'nin yaptırılması



1448



II. Kosova Zaferi



1451



II. Murad'ın ölümü ve II. Mehmed'in ikinci defa cülusu



1451-1512



Geçiş devri. Fatih Sultan Mehmed ve II. Bayezid devri



1453



İstanbul'un fethi



1453



Ayasofya'nın camiye çevrilmesi



1454



İlk Devlet Musiki Okulu (Enderun'un müzik bölümü)



1458-1460



Mora'nın ele geçirilişi



1461



Trabzon Rum İmparatorluğu'nun sonu



1461



Candaroğulları'nın ilhakı



1463



Osmanlı-Venedik Savaşı'nın başlaması



1463-1470



İstanbul'da Fatih Külliyesi'nin inşaası



1466



II. Mehmed'in Arnavut seferi



1468



Karamanoğulları'nın sonu



1468



II. Mehmed tarafından İstanbul'da Topkapı Sarayı'nın tesisi



1469



Ahmed Karahisarı'nın Afyonkarahisar'da doğuşu



1470



Eğriboz'un alınışı



1471



Fatih Külliyesinin açılışı



1472



Topkapı Sarayının inşası



1473



Otlukbeli Zaferi : Osmanlı Akkoyunlu mücadelesi



1474



Ali Kuşçu'nun ölümü



1475



Kırım'ın Osmanlı tabiiyetine girişi



1476



Boğdan seferi ve zaferi



1478



Fatih tarafından ilk altın paranın darbettirilmesi



1478



Şerafeddin Sabuncuoğlu'nun ölümü



1479



Osmanlı-Venedik Sulhü ile Fatih'in Venedikliler'e Trabzon ve Kefe'de ticaret yapma hakkı tanıyan ahidname vermesi



1480



Otranto'ya çıkış ve başarısız Rodos kuşatması



1480



Kadıaskerliğin Rumeli ve Anadolu olarak ikiye ayrılması



1481



II. Mehmed'in vefatı ve II. Bayezid'in tahta çıkışı



1481



100 dirhem gümüşten 400 akçe kesilmesi



1481



Şeyh Hamdullah'ın İstanbul'a gelişi



1482



Cem Sultan'ın mağlubiyeti, Rodos'a ilticası



1483



Morova Seferi ve Hersek'in ilhakı



1484



Boğdan Seferi



1484



Kili ve Akkirman'ın fethi



1484-1488



Edirne'de Hayreddin'in II. Bayezid'in Külliyesi'ni inşası



1485



Osmanlı-Memlük mücadelesinin başlaması



1485



Şeyh Hamdullah'ın aklam-ı sitte'de kendi üslubunu buluşu



1486



Musiki ile tedavi yapan ilk devlet hastanesi (Edirne, II. Bayezid Külliyesi Şifahanesi)



1488



Hocazade, Muslihiddin Mustafa B. Yusuf B. Salih el-Bursavi'nin ölümü



1488



Sultan II. Bayezid tarafından Edirne'de Bayezid Darü'ş-şifası'nın yapımı



1489



Memlüklere karşı toprak kaybı



1491



Osmanlı-Memlük Barışı



1492



Macar Seferi



1492



İspanya'dan çıkarılan Yahudiler'in de Osmanlı Devleti'nin himayesine girmesi



1494



Nakibüleşraflığın yeniden ve devamlı olarak teşkili



1494



Çin bulutu motifinin tezhib'de ilk kullanılışı



1495



Macarlarla mütareke, Cem Sultan'ın ölümü, Şehzade Süleyman'ın doğumu



1497



İlk Rus elçisinin İstanbul'a gelişi



1498



Lehistan Seferleri



1499



Venedik Harbi



1499



İnebahtı'nın alınışı



1499



Preveze baskını



15??



İlk mevlevi ayinleri (Pençgah, Dügah ve Hüseyni makamlarında üç beste-i kadim)



1500



Modon, Navarin ve Koron'un alınışı



1500-1505



İstanbul'da Yakub Şah B. Sultan Şah'ın II. Bayezid'in Külliyesi'ni inşası



1502



Venedikle sulh



1503



Anadolu sahasında ilk hamse sahibi Akşemseddinzade Hamdullah Hamdi'nin ölümü



1505



Bayezid Külliyesi'nin açılışı



1509



İstanbul'da kıyamet-ı suğra (küçük kıyamet) zelzelesi



1511



Şahkulu Baba Tekeli isyanı, Şehzade Selim Hareketi



1512



II. Bayezid'in tahttan çekilişi, I. Selim'in cülusu



1512



Anadolu Türk edebiyatında ilk Şehrengiz örneğini yazan Mesihi'nin ölümü; Selim döneminden I. Ahmed dönemine kadar olan dönemi ihtiva eden devre.



1514



Çaldıran Zaferi, Tebriz'e giriş



1514



Şahkulu'nun Yavuz Sultan Selim'in Tebriz'i işgaliyle Amasya'ya sürgün gönderilişi



1514



Çaldıran Zaferi, Tebriz'e giriş



1516



Mısır Seferi ve Mercidabık Zaferi



1517



Ridaniye Zaferi ve Kahire'ye giriş



1517



Haremeyn'in himaye altına alınması



1517



Haliç'te tersane yapımının tamamlanması



1517



Piri Reis'in Mısır'da Sultan Selim'e ilk dünya haritasını sunması



1519



Celali isyanı



1519



Cezayir'in iltihakı



1520



I. Selim'in vefatı, I. Süleyman'ın cülusu



1520



Şeyh Hamdullah'ın İstanbul'da vefatı; Şahkulu'nun İstabul'a gelip Ehl-i Hiref teşkilatına girişi; Hattat Şeyh Hamdullah'ın vefatı



1520-1550



Şahkulu'nun nakkaşhanede faaliyet göstermesi



1521



Belgrad'ın fethi



1521



Piri Reis'in Kitab-ı Bahriye adındaki eserini hazırlaması



1522



Kanuni Sultan Süleyman'ın validesi, Yavuz Sultan Selim'in eşi Ayşe Hafsa Sultan tarafından Manisa'da bimaristan inşa edilmesi



1522



Rodos adasının ilhakı



1524



Mısır'da Hain Ahmed Paşa isyanı



1524



Ahi Çelebi, Ahmed (Mehmed) Çelebi B. Kemal el-Tebrizi'nin ölümü



1525



Yeniçeri isyanı



1525



İlk Fransız elçisi İstanbul'da



1525



Şeyhülislam Zembili Ali Efendi'nin ölümü



1525



Mirim Çelebi, Mahmud B. Muhammed B. Muhammed B. Musa Kadızade'nin ölümü



1526



Mohaç Zaferi



1526



Ahmed Karahisari'nin İstanbul'da vefatı



1527



Bosna'nın fethi'nin tamamlanması



1528



Piri Reis'in Kanuni Sultan Süleyman'a ikinci dünya haritasını takdim etmesi



1528



Nizameddin Abdülali B. Muhammed B. Hüseyin el-Bircendi'nin ölümü



1529



Viyana kuşatması, Budin'in istirdadı, Barbaros'un Marsilya'ya çıkması



1530-1540



Divan-ı Selimi'nin yazılması



1530-1560



Nasuh'un tarihçi, hattat ve ressam olarak faaliyet göstermesi



1530-1588



Sinan'ın imparatorluğun baş mimarı olarak faaliyet göstermesi



1532



Alaman Seferi



1533-1534



Barbaros'un Osmanlı hizmetine girişi ve Cezayir beylerbeyliğine tayini



1534



Irakeyn seferinin açılışı, Tebriz'e ikinci defa giriş ve Bağdat'ın alınışı



1534



Şeyhülislam İbn-i Kemal'in ölümü



1536



Fransızlara kendi bayrakları ile Osmanlı limanlarında ticaret hakkı veren ahidname verilmesi



1536



Veziriazam İbrahim Paşa'nın idamı



1537



Körsof - Avlonya seferi



1538



Preveze Zaferi



1538



Hadım Süleyman Paşa'nın Hint Seferi



1540



Venedik ahidnamesindeki Karadeniz'de ticaret imtiyazının kaldırılması



1540-1560



Kara Memi'nin nakkaşhanede faaliyet göstermesi



1541



Budin'in kati olarak ilhakı ve beylerbeyiği olması



1543



Estergon'un ve İstolni Belgrad'ın fethi



1543



Batı musikisiyle ilk resmi temas (I. François'nın Kanuni'ye gönderdiği saray orkestrası)



1547



Osmanlı-Habsburg Sulhü



1547



Avusturyalılar'a Osmanlı topraklarında emn ü aman üzere ticaret yapma hakkının tanınması



1547



San'a'nın fethi



1548



İkinci İran seferi



1550



Süleymaniye Külliyesi'nin inşaası



1551



Trablusgarb'ın fethi



1552



Piri Reis'in Portekizlilere karşı seferi



1553



Piri Reis'in ölümü



1553-1554



Turgud Reis'in Akdeniz seferi



1553-1554



Nahcıvan Seferi



1555



İlk Osmanlı-İran antlaşması : Amasya Müsalahası



1556



Şankulu'nun vefatı; Kara Memi'nin saray nakkaşhanesine Sernakkaş oluşu; Hattat Ahmed Karahisari'nin vefatı



1557



Dokuzuncu Akdeniz seferi, Fas'ın fethi



1557



Süleymaniye külliyesinin açılışı



1558



Şakayık-ı Nu'maniye telifi



1558



Arifi'nin Süleyman-name'sinin tamamlanması



1559



Şehzade Bayezid ile Selim'in Konya Savaşı ve Bayezid'in yenilerek İran'a sığınması



1560



Cerbe'nin alınışı



1560-1600



Osman'ın Nakkaşhanede faaliyet göstermesi



1561



Taşköprüzade'nin ölümü



1562



Osmanlı-Habsburg Sulhü



1563



Seydi Ali Reis, Ali B. Hüseyin el-Katibi'nin ölümü



1565



Başarısız Malta kuşatması



1565



100 dirhem gümüşten 450 akçe kesilmesi



1566



Kanuni Sultan Süleyman'ın son seferi : Sigetvar ve Sultanın vefatı, II. Selim'in cülusu



1567



Yemen isyanı



1568



Davud el-Antaki'nin Tezkire adlı eserini telif etmesi



1569



Astarhan seferi



1569



Kaptan Kurdıoğlu Hızır Beyin Sumatra seferi



1569-1595



Lokman'ın şehnameci olarak vazife görmesi



1571



Kıbrıs fethinin ikmali



1571



İnebahtı hezimeti



1571



Mustafa B. Ali el-Muvakkit'in ölümü; Takiyyüddin'in müneccimbaşılığa tayin edilmesi



1574



Buğday Zaferi



1574



Tunus'un fethi



1574



Selimiye'nin açılışı



1574



II. Selim'in vefatı ve III. Murad'ın cülusu



1575



Münşeat'üs-Selatın'in III. Murad'a takdimi



1575



Edirne'de Sinan eliyle II. Selim için Selimiye Camii'nin inşası



1577



Takiyüddin'in gözlemlerine 1577'de de kısmen tamamlanan Daru'r-Rasadü'l-Cedid'de (İstanbul Rasathanesi) devam etmesi



1578



Osmanlı-İran Savaşı'nın başlaması



1578



Fas'ta el-Kasrü'l-kebir Zaferi



1578



Kafkaslarda hareket



1580



İlk İngiliz ahidnamesinin verilişi



22 Ocak 1580



İstanbul Rasadhanesi'nin yıktırılması



18 Kasım 1583



Cizvitlerin Galata'daki Saint Benoit Kilisesi'ne yerleşerek burada St. Benoit mektebini açmaları



1583



Meşale Zaferi



1584-1588



Lokman'ın iki ciltlik Hüner-name'sinin tamamlanması



1585



Tebriz'in alınışı



1585



Takiyüddin el-Rasıd'ın ölümü



1586



İlk Sikke tashihi



1587



Gürcistan harekatı



1588



Gence seferi



1588



Resm-i tashih-i sikke konulması



1588-1606



Bosnalı Mehmed'in saraydaki kuyumcuların (zergeran bölüğünün) başı olarak vazife görmesi



1589



İkinci sikke tashihi



1590



Osmanlı-İran Antlaşması



1590



Yeniçerilerin et ihtiyaçlarını karşılamak üzere gümrük resmine "zarar-ı kassabiye" adıyla %1 oranında ilave yapılması



1593



Osmanlı-Habsburg Savaşları



1595



Estergon'un düşüşü



1595



III.Murad'ın vefatı, III. Mehmed'in cülusu



1596



Eğri Kalesi'nin alınışı ve Haçova Zaferi



1598-1663



Davud ve Mehmed Ağalar tarafından İstanbul'da valide sultanlar için Yeni Camii'nin inşası



1599



Osmanlı sarayında ilk Batı müziği aleti (Elizabeth I.'in IV. Mehmed'e gönderdiği org); Davud el-Antaki'nin ölümü



1600



Sikke tashihi



1601



Kanije Zaferi



1601



İngiliz tüccarının ödeyeceği gümrük resminin %3'e indirileceğinin ahidnameye derci



1603



Osmanı-İran Savaşı'nın başlaması



1603



III. Mehmed'in vefatı, I. Ahmed'in cülusu



1603-1703



I. Ahmed döneminden III. Ahmed dönemine kadar olan dönemi ihtiva eden devre



1607



Asi Canbolatoğlu ve Maanoğlu'nun Oruç ovasında bozguna uğratılması



1609-1610



Celali tenkili için Kuyucu Murad Paşa Anadolu'da



1612



Osmanlı-İran Antlaşması



1612



Hollandalılara ahidname verilmesi



1613



Ömer B. Ahmed el-Ma'I el-Çulli'nin ölümü



1614



Ali B. Veli B. Hamza el-Mağribi'nin ölümü



1615



İran Savaşı'nın yeniden başlaması



1615



Revan Seferi



1617



I. Mustafa'nın cülusu



1617



İstanbul'da Mehmed Ağa tarafından Sultan Ahmed Camii'nin inşası



1618



I. Mustafa'nın hal'I ve II. Osman'ın cülusu



1618



Sikke tashihi



1621



II. Osman'ın Lehistan seferine çıkışı (Hotin seferi)



1622



II. Osman'ın katli ve I. Mustafa'nın yeniden tahta çıkışı



1623



I. Mustafa'nın tahttan indirilip IV. Murad'ın cülusu



1624



Sikke tashihi



1629



Cizvitler tarafından, 1629'da İstanbul'da "Saint Georges" Fransız okulu ile yine "St. Louis Dil Oğlanlar Mektebi"nin kurulması



1634



İlk Şeyhülislam katli (Ahizade Hüseyin Efendi)



1635



IV. Murad'ın Revan seferine çıkışı



1638



Bağdat Seferi ve Bağdat'ın alınışı



1638



Hekimbaşı Emir Çelebi'nin ölümü



1639



Osmanlı-İran sulhü : Kasrışirin Antlaşması



1640



IV. Murad'ın ölümü, İbrahim'in tahta çıkışı, sikke tashihi



1642



Hafız Osman'ın İstanbul'da doğuşu



1642-1698



Hattat Hafız Osman



1645



Girit seferinin açılışı, Hanya'nın alınışı



1648



İbrahim'in hal'ı, IV. Mehmed'in cülusu



1648



Kandiye kuşatması



1650



Osmanlı musikisi eserlerinin ilk notalı tesbiti (Ali Ufki'nin eseri)



1656



Çanakkale Boğazı'nın Venedik ablukası altına alınması



1656



Çınar Vak'ası



1656



Köprülüler devrinin başlaması



1658



Katip Çelebi'nin ölümü



1660



Varad Kalesi'nin alınışı



1663



Uyvar seferi, Uyvar'ın fethi



1664



St. Gotthard bozgunu ve Vasvar Antlaşması



1666



Türk Divan edebiyatında sebk-ı Hindi'nin öncülerinden Naili'nin ölümü



1669



Kandiye'nin alınışı, Girit'in tamamıyla Osmanlı hakimiyetine girişi



1670



Hekimbaşı Salih B. Nasrullah B. Sellüm'ün ölümü



1672



Lehistan seferi, Kamaniçe'nin alınışı



1672



Bucaş Antlaşması



1673



Fransız tüccarının ödediği gümrük resminin %3'e indirilmesi



1676



Osmanlı-Lehistan sulhü : Zorawna Antlaşması



1678



Ukrayna'da Çehrin seferi



1678



Hafız Osman'ın kendi üslubunu gerçekleştirmesi



1680



Mehter etkisinde ilk Batı müziği eseri (N. A. Strungk'un Esther operası)



1682



Osmanlı-Rus Antlaşması



1682



Seyahatname'nin yazarı Evliya Çelebi'nin ölümü



1683



II. Viyana kuşatması ve büyük bozgun



1683



Ebu Abdullah Muhammed b. Süleyman el-Fasi b. Tahir; el-Rıdvani'nin ölümü



1685



Uyvar'ın elden çıkışı



1685



Saraydaki altın ve gümüşten sikke basımı



1686



Budin'in düşüşü



1687



IV. Mehmed'in tahttan indirilmesi, II. Süleyman'ın cülusu



1687



Eğri kalesinin düşüşü



1687



Bir akçe itibarı değerli "mankur" un piyasaya çıkarılması



1688



Belgrad'ın elden çıkışı



1690



Kanije kalesinin düşüşü



1690



Belgrad'ın geri alınışı



1690



Fransızların Mısır'da ödediği gümrük resminin %3 olarak tesbiti



1691



Ebu Bekr Behram b. Abdullah el-Dımaski'nin ölümü



1691



II. Ahmed'in tahta çıkışı



1691



Salankamen bozgunu



1691



Enflasyonu körüklediği için mankur darbının yasaklanması



1695



II. Ahmed'in ölümü



1695



II. Mustafa'nın cülusu, Malikane sisteminin uygulanmaya başlanması



1697



Zenta bozgunu



1698



Şehremini Baruthanesi yangını



1698



Hafız Osman'ın İstanbul'da vefatı



1699



Karlofça Antlaşmasının imzalanması



1700



Ruslar'la İstanbul Antlaşması'nın imzalanması



1702



İskender Çelebi Bahçesi'ndeki (bugünkü Ataköy) yeni baruthanenin faaliyete geçmesi



1702



Müneccimbaşı Ahmed Dede b. Lütfullah'ın ölümü



1702



İstanbul çuka imalathanesinin faaliyetinin durdurulması



1703



Edirne Vak'ası



1703



III. Ahmed'in tahta çıkışı



1703



"Tuğralı" altın paranın piyasaya çıkarılması



1708



İstanbul'da Selanikli ustaların çalıştığı çuka imalathanesinin kurulması



1709



Tersane içinde bir "lengerhane" yapımı



1711



Prut Zaferi ve Barışı



1711



Rıdvan b. Abdullah el-Razzaz el-Feleke'nin ölümü



1713



"Zincir" altının çıkarılması



1715



Venedik'e savaş açılması ve Mora Seferi



1716



Osmanlı-Avusturya Savaşı, Varadin bozgunu, Temaşvar'ın elden çıkışı



1716



"Fındık" altınının piyasaya çıkarılması



1718



Pasarofça Antlaşması



1718



Valilerin sefer masraflarını karşılamak üzere "imdadiyye-i seferiyye" toplamalarının kabulü



1718-1730



İlk bestekarlar antolojisi (Şeyhülislam Es'ad Efendi'nin Nevşehirli İbrahim Paşa'ya sunduğu Atrabu'l Asar'ı)



1720



İstanbul'da devlet tarafından bir ipekli imalathanesinin kurulması



1720



Batıya hediye gönderilen ilk mehter takımı (III. Ahmed tarafından Lehistan'a)



1720



III. Ahmed için tasvirleri Levni tarafından yapılan Surname-i Vehbi



1721



Çelebi Mehmed Efendi'nin sefaret vazifesiyle Fransa'ya gidişi



1723



İran seferinin üç cepheli olarak açılışı



1724-1725



Azerbaycan harekatı, Tebriz ve Cence'nin alınışı



1726



İbrahim Müteferikka tarafından ilk Türk matbaasının kuruluşu



1727-1839



Türk matbaasının kuruluşu ve yeni unsurlar devresi



1729



"Zer-i mahbub" adıyla yeni bir altının piyasaya sürülmesi



1729



Cevheri'nin Lügat-ı Sıhah'ının Vankulu tarafından yapılan tercümesinin matbaada basılan ilk kitap olması



1730



Yanyalı Mehmed Esad b. Ali b. Osman'ın ölümü



1730



Patrona Halil isyanı, III. Ahmed'in hal'i, I. Mahmud'un cülusu



1732



Osmanlı-İran barışı



1733



İran Savaşı'nın hızlanması, Nadir Şah'ın başarıları



1733



Kefe Mukataası'nın İstanbul Mukataası Kalemi ile birleştirilmesi



1735



Bonneval Ahmed Paşa (Comte de Bonneval) nezaretinde Humbaracı Ocağı'nın kurulması



1736



Osmanlı-Avusturya-Rus Savaşları



1736



Abdullah b. Ebi Bekr b. Süleyman el-Maraşi'nin ölümü



1739



Belgrad Antlaşması



1739



Rus tüccarlarına Karadeniz hariç olmak üzere, Osmanlı suları ve topraklarında ticaret hakkı tanınması



1742



Ömer Şifai'nin ölümü



1743



Osmanlı-İran Savaşı'nın yeniden hızlanması



1745



Matbaanın kurucusu İbrahim Müteferrika'nın ölümü



1746



Osmanlı-İran barışı



1747



Humbaracıbaşı Bonneval Ahmed Paşa'nın ölümü



1748



Avlonya ve Eğriboz mukataalarının Bursa Mukataası Kalemi'ne katılması



1748-1755



İstanbul'da I. Mahmud ve III. Osman tarafından Nuruosmaniye Camii'nin inşa ettirilmesi



1751



Osmanlı musikisi üzerine Batıda yazılan ilk eser (Charles Fonton'un Essai…'si)



1754



I. Mahmud'un ölümü, III. Osman'ın cülusu



1757



III. Osman'ın ölümü, III. Mustafa'nın cülusu



1757-1758



Haremeyn mukataalarının satış ve iltizam işlerinin defterdar tarafından yürütülmeye başlanması



1758



Mustafa Rakım'ın Ünye'de doğuşu



1760 (1173)



Abbas Vesim Efendi b. Abdurrahman b. Abdullah'ın ölümü



1766



Haremeyn mukataalarının darphanece idare olunmaya başlanması



1768



Osmanlı-Rus Savaşı'nın başlaması



1770



Rus filosunun İngilizler'in yardımıyla Akdeniz'e girmesi



1770-1776



Fransız Subayı Baron de Tatt'un İstanbul'da bulunması



1771



Kırım'ın işgali



1772



Tersane yakınlarında Topçu Mektebi'nin kurulması



1773



Mühendishane-i Bahri-i Hümayun'un kuruluşu



1773-1774



Darphanenin Hazine-i Amire'nin yedeği vazifesini görmeye başlaması



1774



Avrupa tarzında teşkil edilmiş olan Sürat Topçuları Ocağı'nın kurulması; Bedreddin Hasan b. Burhaneddin İbrahim el-Ceberti'nin ölümü



1774



Sür'at Topçuları Ocağı'nın kurulması



21 Temmuz 1774



Küçük Kaynarca Antlaşması ve Ruslar'a Karadeniz'de seyrüsefer hakkı tanınması



29 Nisan 1775



Tersane ambarlarında bir odada "Hendese Odası" nın kurulması



1776



Mühendishane-i Bahri-i Hümayun'un açılışı; Boğdan Prensi Alexandır İspilanti Bey'in Bükreş ve Yaş'ta Rum Ortodoks cemaatinde yeni tarz eğitimin ilk adımları atması; Hendese odasına nizam verilmesi



10 Mart 1779



Aynalıkavak Tenkihnamesi



1780



Mehmed Esad Yesari'nin ta'lik hattında Osmanlı üslubunu buluşu



1781



Hendese odasının Mühandishane olarak isimlendirilmesi



1783



Rusya'nın Kırım'ı ilhakı



1784



Avusturyalılar'a Karadeniz'de seyrüsefer hakkı verilmesi



1784



Fransız Lafitte-Clave ve Monnier'in Tersane'deki mühendishanede istihkam dersleri vermeleri



8 Ocak 1784



Osmanlı Devleti'nin Rusya'nın Kırım'ı ilhakını bir "sened" ile resmen tanıması



1787-1788



İstanbul'da bulunan Fransız uzmanların ve subayların tamamen ülkelerine dönmeleri



17 Ağustos 1787



Osmanlı-Rus Savaşı'nın ilanı



9 Şubat 1788



Rusya'nın müttefiki sıfatıyla Avusturya'nın da savaşa girmesi



1789



Kıymetli maden işlenmesinin yasaklanması ve neticesiz dış istikraz teşebbüsü



Ocak 1789



Özi Kalesi'nin Ruslar tarafından zaptı



7 Mayıs 1789



I. Abdülhamid'in ölümü ve III. Selim'in tahta çıkması



11 Temmuz 1789



Osmanlı-İsveç ittifakı



1790



İlk resmi Ermeni mektebinin Kumkapı'da açılması; Gelenbevi, İsmail b. Mustafa b. Mahmud'un ölümü



31 Ocak 1790



Osmanlı-Prusya ittifakı



27 Temmuz 1790



Avusturya'nın Prusya tarafından barışa zorlanması. Reichenbach Konvansiyonu



18 Eylül 1790



Yergöğü Mütarekesi



Ekim - Kasım 1790



Kili ve İsmail kalelerinin Rusya tarafından zaptı



1791-1799



Mevlevi ayininde piyano (!) (Galata Mevlevihanesi, Şeyh Galib/III. Selim zamanı)



4 Ağustos 1791



Avusturya ve Osmanlı Devleti arasındaki son savaşın bitirilmesi. Ziştovi Antlaşması



11 Ağustos 1791



Rus Savaşı'nın sonu. Kalas Mütarekesi



1792



Nizam-ı Cedid hareketinin başlaması



1792



III. Selim devrinde 100'lük guruş basılması



10 Ocak 1792



Kırım'ın Rusya'ya bırakılması



10 Ocak 1792



Yaş Antlaşması



1793



Daimi elçiliklerin ıslahı ve Londra, Paris ve Viyana'da daimi elçilik ihdası



1793



Nizam-ı Cedid Ordusu'nun Kuruluşu



1793



Hasköy'de Humbaracı ve Lağımcı Ocağı kışlasında Mühendishane-i Cedide'nin açılması; Fazıl Hüseyin'in III. Selim'in sarayında hazırladığı Huban-name ve Zenannamesi'nin resimli bir nüshası



1793



Zahire Nezareti'nin kurulması



1793-1794



Baruthane-i Amire'de İngiliz perdahı barut imaline başlanması



1794



Halkalı'da yapılan Azadlu Baruthanesi'nin faaliyete geçmesi



1795



Lehistan'ın Avrupa haritasından silinmesi



1795



Mühendishane-i Berr-i Hümayun'un açılışı; Kara Mühendishanesi binasının inşası; Osmanlı sarayında ilk yabancı bando (Napolyon'un III. Selim'e gönderdiği)



1795



Zahire Hazinesi'nin kurulması



1797



Mühendishane'de açılan Matbaanın faaliyete geçmesi



1797



Paris, Viyana ve Berlin'de daimi elçilikler ihdası



1797



Pazvandoğlu isyanı



1797



Rumeli'de dağlı eşkiya hareketleri ve isyanları



17 Eylül 1797



Venedik Devleti'nin ortadan kaldırılması



1798



Mehmed Es'ad Yesari'nin İstanbul'da vefatı



3 Ocak 1798



Fransa'ya karşı Osmanlı-Rus ittifakı



1 Temmuz 1798



Fransa'nın Mısır'a saldırması



3 Eylül 1798



Fransa'ya savaş ilanı



1799



Neticesiz dış istikraz teşebbüsü



5 Ocak 1799



Fransa'ya karşı İngiltere ile ittifak



Şubat 1799



Napolyon'un El-Ariş ve Gazze'yi ele geçirmesi



Mayıs 1799



Napolyon'un Akka'da Cezzar Ahmed Paşa tarafından mağlup edilmesi



Ağustos 1799



Napolyon'un Fransa'ya dönmesi, Mısır'ın işgalinin devamı



1800



Takvimlerin Jacques Cassini Zicine göre hazırlanmaya başlaması



Mart 1800



Rus ve Osmanlı kuvvetlerinin Yedi Ada Cumhuriyeti'ni kurmaları



1801



Kara Mühendishanesi hocalığına Hüseyin Rıfkı Tamani'nin getirilmesi; Gevrekzade Hafız Hasan Efendi'nin ölümü



Ağustos 1801



Mısır'ın tahliyesine dair mütareke



1802



Fransız ve İngiliz gemilerinin kendi bayrakları altında Karadeniz'e çıkmalarına müsaade edilmesi



1802



Avrupa ile ticaret yapan Osmanlı gayri müslim tüccarına Avrupa devletleri tüccarı statüsünün tanınmasıyla "Avrupa tüccarı" denilen sınıfın ortaya çıkması



25 Haziran 1802



Paris Antlaşması. Fransa ile barış



1803



"Ayvalık İkonomos Akademisi'nin kurulması; "Kuruçeşme Rum Mektebi (Helleno Philosophical School)"nin kurulması



Şubat 1804



Sırp isyanlarının başlaması



1805



Avrupa tarzında ilk hastane'nin Kasımpaşa'daki Tersane-I Amire'de açılması



1805



Osmanlı Devleti'nin Napolyon'un "İmparator" unvanını tanıması



1805



Tersane Hazinesi'nin kurulması



1805



Beykoz Çuka ve Kağıt Fabrikası'nın faaliyete geçmesi



Temmuz 1805



Mehmed Ali Paşa'nın Mısır'a vali olarak tayini



1806



Nizam-ı Cedid'in başarısızlığı ve gerilemesi. İkinci Edirne Vak'ası



1806



Osmanlı-Rus Savaşı



1806



III. Selim'in Mühendishan-i Berri-i Hümayun kanunnamesi



Ocak 1806



Tersane Tıbbiyesi'nin kurulması



Ekim 1806



Memleketeyn 'in Rusya tarafından işgal edilmesi



1807



Vehhabi isyanının had safhaya varması. Haccın engellenmesi



20 Şubat 1807



İngiltere'nin Rusya'nın yanında Osmanlı savaşına iştiraki ve İngiliz filosunun İstanbul önlerine gelmesi



Mart - Eylül 1807



İngiliz filosunun İskenderiye'ye saldırması ve Mehmed Ali tarafından mağlup edilmesi



25 Mayıs 1807



Nizam-ı Cedid'e karşı ayaklanma



29 Mayıs 1807



III. Selim'in tahttan indirilmesi ve Nizam-ı Cedid'in ilgası



29 Mayıs 1807 - 28 Temmuz 1808



IV. Mustafa devri. Siyasi istikrarsızlıklar ve darbeler



1808



Mustafa Rakım'ın celi sülüs ve tuğra'ya yeni üslubunu getirişi



28 Temmuz 1808



Alemdar Mustafa Paşa'nın müdahalesi, IV. Mustafa'nın tahttan indirilmesi, III. Selim'in katli, II. Mahmud'un tahta çıkması



28 Temmuz 1808 - 16 Kasım 1808



Alemdar'ın kısa süren sadareti



29 Eylül 1808



Sened-i İttifak : Devletin ayanlarla uzlaşması



15-16 Kasım 1808



Yeniçeri Ayaklanması : Alemdarın Sonu



5 Ocak 1809



İngiltere ile süren savaşın sonu : Kal'a-i Sultaniyye Antlaşması



1810



II. Mahmud devrinde beşlik "cihadiyye"lerin basılması



1810



İzmir Jimnasium'unun kurulması; Yesarizade Mustafa İzzet'in ta'lik'e son şeklini verişi



1812



Vehhabi ayaklanmasının Mehmed Ali Paşa tarafından bastırılması



1812



Fransız postalarının ilk kuruluşu



28 Mayıs 1812



Rus Savaşı'nın sonu : Bükreş Antlaşması, Sırbistan'a özerklik verilmesi



1816



Miloş Obronoviç'in "başknez" olarak tanınması ve Sırbistan'ın özerliğinin temini



1817



Hüseyin Rıfkı Tamani'nin ölümü



Şubat - Mart 1821



Eflak ve Mora'da Rum isyanlarının başlaması



1823



Avrupa ile ticaretin Türk gemileriyle yapılmasına teşebbüs edilmesi



1824



Rum ayaklanmasını bastırmak üzere Mısır kuvvetlerinin çağrılması



1824



Fatih Külliyesindeki Darü'ş-Şifa'nın yıkılması; Sultan II. Mahmud'un Talim-i sıbyan adı ile ferman yayınlaması; St. Pierre mektebinin kurulması



1826



İhtisab müessesesinin düzenlenmesi



1826



Şinasi'nin doğumu; Mustafa Rakım'ın İstanbul'da vefatı; Ermeni ustalara Nakkaşlık hakkının verilmesi



14 Haziran 1826



Yeniçeri Ocağı'nın ortadan kaldırılması, Asakir-i Mansure-i Muhammediyye'nin kurulması



7 Ekim 1826



Rusya ile Akkerman Antlaşması'nın akdi



1827



Osmanlılar'ın İngiliz yapısı ilk buharlı gemiye sahip olmaları



1827



Tıphane-i Amire'nin kurulması; İlk "Marş-ı Sultani" bestesi (G. Donizetti, II. Mahmud'a)



1827



Mukataa Hazinesi'nin Hazine-i Amire'den ayrılması



4 Nisan 1827



İngiltere ile Rusya arasında Yunanistan'ın bağımsızlığına dair Petersburg Protokolü



Temmuz 1827



Mısır kuvvetlerinin Rum isyanını bastırmaları, Atina'nın teslimi



20 Kasım 1827



Navarin saldırısı : Osmanlı-Mısır donanmasının yakılması



26 Nisan 1828



Rusya'nın savaş ilan etmesi



1829



Ziya Paşa'nın doğumu; Mahmud Celaleddin'in İstanbul'da vefatı; Şevki Efendi'nin İstanbul'da doğuşu



1829



Deli Teşkilatının kaldırılması



14 Eylül 1829



Edirne Barışı : Yunanistan'ın bağımsızlığı



1830



Mühendishane-i Bahri'nin Heybeliada'daki kışlaya taşınması; İshak Efendi'nin Mühendishane başhocalığına getirilmesi; Avrupa'ya talebe gönderilmeye başlanması



1830



Tiftik keçisinin Güney Afrika'da yetiştirilmeye başlanması



1830



Katolik ermeni cemaatinin ve kilisesinin resmen tanınması



1830-1831



Nüfus sayımları



5 Temmuz 1830



Fransızlar'ın Cezayir'e saldırmaları ve ele geçirmeleri



1831



İlk saray konservatuarı (Mızıka-i Hümayun ve Saray Harem Orkestrası)



1831



Timarların kaldırılması (müessese sembolik olarak daha uzun süre devam etti)



1831-1834



İshak Efendi'nin dört ciltilik Mecmua-i Ulum-ı Riyaziye adlı eserinin basılması



1 Kasım 1831



İlk gazete Takvim-i Vekayi'nin neşri



1832



Tıphane-i Amire'nin Şehzadebaşı'ndan Cerrahhane'nin bulunduğu binaya nakledilmesi



1832



Memuriyette, ilmiyye ve mülkiyyede rütbelerin yatayına eşitlenip derece ve elkabın (titulature) tesbiti



1832



Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa'nın isyanı



1832



İstanbul-İzmit "posta yolu" nun yapımı



1832



İngiliz postalarının kuruluşu



29 Ocak 1832



Topkapı Sarayı'na bitişik Gülhane bahçesinde mevcut binalarda Cerrahhane-i Amire'nin açılması



12 Aralık 1832



Mısır kuvvetlerinin Konya'da Osmanlı ordusunu yenmeleri



1833



Feshanenin kuruluşu



2 Şubat 1833



Mısır kuvvetlerinin Kütahya'ya kadar ilerlemeleri



5 Nisan 1833



Rus kuvvetlerinin yardım amacı ile Beykoz'a asker çıkartmaları ve Rus filosunun İstanbul'a gelmesi



Mayıs 1833



Mehmed Ali'nin uzlaşmaya zorlanması : Kütahya Sözleşmesi



8 Temmuz 1833



Mehmed Ali Paşaya karşı Osmanlı-Rus ittifakı : Hünkar İskelesi Antlaşması, Boğazlar'ın diğer devletlere kapatılması



18 Eylül 1833



Münchengraetz Antlaşması



1834



Maçka Kışlası'nda, Mekteb-i Harbiye'nin kurulması



1834



Mukataat Hazinesi'nin isminin "Mansure Hazinesi" olarak değiştirilmesi



1835



Hazine-i Amire ile darphanenin birleştirilmesi



1835-1845



İlk halk konserleri [Tanburi Aleksan Efendi (1815-1864) İstanbul Süleymanpaşa Hanı'ndaki kahvede]



1836



Başhoca İshak Efendi'nin ölümü



1836



İslimye Çuka Fabrikası'nın devlet tarafından işletilmeye başlanması



1836



Başhoca İshak Efendi'nin ölümü



1836



İslimye Çuka Fabrikası'nın devlet tarafından işletilmeye başlanması



11 Mart 1836



Umur-ı Hariciye Nezareti'nin kurulması (hatt-ı hümayun tarihi 23 Zilkaade 1251)



26 Kasım 1837



Osmanlı yapımı "Eser-i Hayr" adlı buharlı geminin denize indirilmesi



1838



Mekteb-i Adli'nin açılması; Üsküdar'da Cemaran adlı Ermeni yatılı yüksek okulunun kurulması; Müderrishane-i Bahri'nin Tersane'deki yeni binasına nakledilmesi; Sultan II. Mahmud'un ilk öğretim alanında yeni bir teşebbüse girişmesi; Sami Efendi'nin İstanbul'da doğuşu



1838



Maliye Nezareti'nin kurulması ve Hazine-i Amire'nin darphaneden ayrılıp Mansure Hazinesi'yle birleştirilmesi



1838



Defterdarlığın Maliye Nazırlığı'na çevrilmesi



24 Mart 1838



Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliyyenin kurulması



16 Ağustos 1838



İngiliz tüccarına geniş imkanlar tanıyan Balta Limanı Ticaret Muahedesi'nin imzalanması. Bu muahede ile gümrük resmi oranının ihracatta %12, ithalatta %5 olarak tesbiti



1839



"Kaime-i mutebere-i nakdiyye"nin çıkarılması



1839



Ali Süavi'nin doğumu; Mekatib-i Rüşdiye Nezareti'nin kurulması; Mekteb-i Tıbbiye'nin Galatasaray'daki yeni binasına taşınması ve mektebin adının Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane olarak değiştirilmesi; Mekteb-i Ulum-ı Edebiye'nin açılması; Notre Dame de Sion Kız Lisesi'nin kurulması



1839-1844



Dr. Bernard'ın Mekteb-i Tıbbiye nazırlığı dönemi



1839-1845



Mekteb-i Fenn-i Nücum'un faaliyet dönemi



24 Haziran 1839



Mehmed Ali ile savaşın tekrar başlaması, Osmanlı kuvvetlerinin Nizip mağlubiyeti



1 Temmuz 1839



II. Mahmud'un vefatı üzerine Abdülmecid'in tahta çıkması, Osmanlı donanmasının Mehmed Ali'ye teslimi



3 Kasım 1839



Tanzimat Fermanı'nın ilanı



3 Mayıs 1840



Ceza Kanunname-i Hümayunu'nun Fransa'dan mülhem bir biçimde düzenlenmesi ve kabulü (14 Temmuz 1851'de bu kanun, kanun-u cedid olarak tadilatla yeniden yürülüğe girer)



1840



Gayri müslim tebaadan Avrupa'ya talebe gönderilmeye başlanması



1840



Tanzimat'ın tatbik edildiği yerlerde temettü vergisi konulma kararı



1840



Bütün hazinelerin Maliye Hazinesi'ne katılması



1840



Posta Nezareti'nin kurulması



21 Aralık 1840



Namık Kemal'in doğumu



1841



Lübnan olayları



1841-1906



Ahmed Ali Paşa'nın doğumu. (ressam)



24 Mayıs 1841



İngiltere'nin yardımıyla Mısır meslesinin halli, Mısır'ın veraset usulü ile Mehmed Ali Paşa'ya bırakılması



13 Temmuz 1841



Londra Boğazlar Mukavelenamesi



1842



Askeri Baytar Mektebi'nin açılması



1842-1910



Osman Hamdi (ressam, eğitimci, müzeci, arkeolog)



1843



Hereke Fabrikası'nın kurulması



1843



Zeytinburnu Demir Fabrikası inşaatına başlanması



1843



Muhdes kara gümrüklerinin kaldırılması



1843



Feshane'ye çuka dokuma tezgahlarının ilavesi



1 Şubat 1844



Tashih-i sikke



1844



Feshane'de buhar makinelerinin kullanılmaya başlanması



1845



İzmir'de su kuvvetiyle çalışan kağıt fabrikasının kurulması



1845



Bahriye Mektebi'nin Heybeliada'daki binasına taşınması; Kadı yetiştirmek için Süleymaniye'de "Muallimhane-i Nüvvab" medresesinin kurulması; Rüşdiyelerin Darü'l-fünun'a öğrenci yetiştiren orta dereceli mektepler olarak kabul edilmesi



Ocak 1845



Sultan Abdülmecid'in Meclis-i Vala'yı ziyareti



13 Mart 1845



Meclis-i Muvakkat'ın (Geçici Maarif Meclisi) çalışmalarına başlaması



10 Nisan 1845



Polis (zabıta) teşkilatının kuruluşu (12 Rebiülevvel 1261 tarihli nizamname)



1846



Meclis-i Maarif-i Umumiye kurulması; Mekatib-i Umumiye Nezareti'nin kurulması; Başhoca Seyyid Ali Paşa'nın ölümü



1846



Rus Ticaret Muahedesi



16 Şubat 1846



Zabtiye müşiriyetinin kurulması



Darü'l-Fünun kurmada ilk teşebbüs



1847



Timarlı Sipahi Teşkilatı'nın ilgası



1847



Telgrafın Beylerbeyi Sarayı'nda denenmesi



1847



Dersaadet Bankası'nın kuruluşu



1847



İstanbul'da ilk piyano resitali (Liszt Abdülmecid'e Donizetti'nin Mecidiye Marşı'nı çalıyor); Yeşilköy'de bulunan Ayamama Çiftliğinin ziraat talimhanesi şekline getirilerek ilk pamuk ziaati uygulama eğitiminin burada verilmeye başlanması



1 Mart 1847



Recaizade Ekrem'in doğumu



1848



Avrupa'da liberal ihtilaller : Polonya ve Macaristan'da milliyetçi ayaklanmalar



1848



Protestan Ermeni cemaatinin ve kilisesinin resmen tanınması



1848



İstanbul'da ilk Sanayi Mektebi'nin kurulmasına teşebbüs edilmesi



16 Mart 1848



İstanbul'da Darü'l-Muallimin açılması



18 Kasım 1848



Osmanlı yapımı ilk demir vapurun denize indirilmesi



1849



Veteriner öğretim faaliyetlerine başlanması; Yesarizade Mustafa İzzet'in İstanbul'da vefatı



1850



1847'den geçerli sayılmak üzere gümrük resimlerine esas teşkil eden mal fiyatlarında ithalatta %20, ihracatta %16 indirim yapıldıktan sonra gümrük resimlerinin tesbit edilmesi kararı



1850



Ticaret Kanunname-i Hümayunu'nun kabulü



1850



İlk faizsiz kaimenin çıkarılması



1850



Muallim Naci'nin doğumu



12 Mart 1850



Darü'l-Maarif'in öğrenime başlaması



1851



Ceza Kanunname-i Hümayunu'nun kabulü



1851



Londra Sergisi



1851



Akademik karakterde ilk ilmi dernek olan Encümen-i Daniş'in açılması



18 Temmuz 1851



Encümen-i Daniş'in kurulması



1852



Abdülhak Hamid'in doğumu; İstanbul Şark Cemiyetinin (Societe Orientale de Constantinople) kurulması



1853



"Mukaddes yerler" meselesi, Rusya'nın tazyikleri ve Kırım Savaşı'nın patlaması



1853



İstanbul'da I. Abdülmecid tarafından Dolmabahçe Sarayı'nın inşa ettirilmesi



1854



İlk dış istikraz : Borçlanma devrinin ve alışkanlığının başlaması



1854



Meclis-i Vala'nın "Meclis-i Ali-yi Tanzimat" ve "Meclis-i Ahkam-ı Adliye'ye" ayrılması



1854



İhtisab teşkilatının lağvı



12 Mart 1854



Rusya'ya karşı İngiltere ve Fransa ile ittifak



1855



Piyanonun yüksek sosyeteye geçişi [Leyla (Saz) Hanım'ın babası Hekimbaşı İsmail Paşa'nın köşküne İtalya'dan getirtilen]



1855



Gayri müslimlerden alınan "cizye"nin kaldırılması



1855



Paris Sergisi



16 Ağustos 1855



İstanbul'da Şehremanetinin kurulması (modern belediye idarelerinin başlangıcı)



9 Eylül 1855



Osmanlı İmparatorluğu'nda telgrafın hizmete girmesi



14 Kasım 1855



Et ve Ekmek dışında hemen bütün maddelerden narhın kaldırılması



1856



Rusya'nın Asya'da Türk illeri istikametinde fetihlere başlamasının şartlarının oluşması



1856



Bank-ı Osmani'nin kurulması



1856



Arap alfabesinin Mors alfabesine uyarlanmasıyla telgrafların Türkçe olarak çekilmeye başlanması



1856



Islahat Fermanı



1856-1860



Köstence-Çernevo'da demiryolu hattının yapımı



1856-1866



İzmir-Aydın demiryolu hattının yapımı



15 Şubat 1856



İstanbul Tıp Cemiyeti'nin (Societe Medicale de Constantinople) kurulması



18 Şubat 1856



Islahat Fermanı'nın ilanı



30 Mart 1856



Paris Barış Antlaşması



30 Mart 1856



Rusya'nın bozguna uğraması



30 Mart 1856



Karadeniz'in tarafsız ve silahsız bir hale getirilmesi



22 Mayıs 1856



İstanbul Tıp Cemiyeti'ne Şahane ünvanının verilmesi ve cemiyetin adının, Cemiyet-i Tıbbiye-i Şahane olarak değişmesi



1857



Orman Mektebi açılması hususunda ilk teşebbüs



1857



Cidde olayları ve İngiliz kuvvetlerinin, müslim-gayri müslim çatışmalarına müdahalesi



1857



Gümrük resminin, eşyanın vardığı değil çıktığı yerde alınması usulünü getiren Mahrec Nizamnamesi'nin yayımlanması



1857-1862



Beyrut - Şam şosesinin yapımı



17 Mart 1857



Maarif-i Umumiyye Nezareti'nin kurulması



6 Kasım 1857



Paris'te Mekteb-i Osmani adında bir Osmanlı mektebinin açılması



1858



Ceza Kanunname-i Hümayunu'nun kabulü



1858



Kız rüşdiye mekteplerinin açılması



1858



Kaimelerin iptali için dış istikraz yapılması



1858-1859



Emlak, arazi ve temettü vergilerinin ayrılması



6 Haziran 1858



Arazi Kanunnamesi'nin kabulü



8 Haziran 1858



Beyoğlu ve Galata'da kurulacak Altıncı Daire-i Belediyye'nin nizamname-yi umumisi (ilk örnek belediye)



1859



Kaimelerin piyasadan toplanabilmesi için "iane-i umumiyye" toplanması



1859



Fransızca'dan yapılan ilk şiir tercümesi risalesi, Şinasi'nin Tercüme-i Manzume'sinin neşri



12 Şubat 1859



Mekteb-i Mülkiyye'nin kuruluşu



1860



Ticaret mahkemelerinin kuruluşu



1860



İlk basılı yerli tiyatro, Şinasi'nin Şair Evlenmesi'nin tefrika edilmesi



1860-1861



Lübnan ve Suriye Olayları



1860-1861



Lübnan'ın imtiyazlı bir eyalet haline getirilmesi



22 Ekim 1860



Tercüman-ı Ahval gazetesinin yayına başlaması



1861



Abdülmecid'in vefatı ve Abdülaziz'in tahta çıkması



1861



Cemiyet-i İlmiyye-i Osmaniye'nin kuruluşu



1861



Usul-i Muhakemat-ı Ticaret Nizamnamesi'nin kabulü



1861-1866



Rusçuk - Varna demiryolu hattının yapımı



9 Haziran 1861



Cebel-i Lübnan mutasarrıflığı'nın hususi statüsünün tesbiti ve Cebel-i Lübnan nizamnamesi



9 Haziran 1861



David Paşa'nın Lübnan'a vali olarak atanması



29 Nisan 1861



Fransız ve İngilizler'le Kanlıca Ticaret muahedelerinin yapılması. Bu muahede dış ticarette gümrük resmi oranının %8'e yükseltilmesi ve esnaflıkta inhisar sisteminin kaldırılması



1862



Tuna vilayetinin kuruluşu ve Mithad Paşa'nın vali olarak tayini



1862



Gümrük resimlerine esas teşkil eden mal fiyatlarında %10 indirim yapıldıktan sonra gümrük resmi alınmaya başlanması



1862



Kaimelerin piyasadan tamamıyla toplanması



1862



Altının değerinin 100 kuruş olarak tesbiti



1862



Roman türünde Batıdan yapılan ilk tercüme, Fenelon'dan Tercüme-I Telemak'ın Yusuf Kamil Paşa tarafından yayınlanması; Cemiyet-I Tıbbiye-i Osmaniye'nin kurulması



1862



Mahrec-i Aklam'ın kurulması



20 Temmuz 1862



Mekteb-i Maarif-i Adliye'nin, "Mekteb-i Aklam" adı altında yeni bir şekle sokulması



8 Ekim 1862



Islah-ı Sanayi Komisyonu'nun teşkil edilmesi



1863



Abdülaziz'in Mısır'a seyahati



1863



Mithad Paşa tarafından Niş'te ilk Islahhane'nin (sonraki yıllarda Sanayi Mektebi) kuruluşu



1863



İstanbul Eczacılık Cemiyeti'nin (Societe de Constantinople) kurulması; Protestan Robert Koleji'nin açılması



1863



Menafi Sandığı'nın kurulması



1863



Mektuplara pul yapıştırılmaya başlanması



1863



Ticaret-i Bahriyye Kanunnamesi'nin kabulü



13 Ocak 1863



Darü'l-Fünun'da, halka açık serbest konferans şeklinde derslere başlanması



18 Şubat 1863



Sultanahmet Sergisi'nin (Sergi-i Umumi) açılışı



1864



Mekatib-i Sıbyan-ı Müslime Komisyonu'nun kurulması; Mekteb-i Harbiye dahilinde Erkan-ı Harp sınıfının açılması; Cemiyet-i Tedrisiye-i İslamiye'nin (Darü'ş-Şafaka) kurulması; Saint Joseph okulunun kurulması; İlk basılmış nazariyat kitabı (Haşim Bey'in Mecmu'atü'l-Makamat'ı)



1864



İyonya adalarının (Yedi Ada Cumhuriyeti'ni oluşturan adalar) İngiltere tarafından Yunanistan'a verilmesi



1864



Karadan Hindistan'ı Avrupa'ya bağlayan telgraf hattının tamamlanması



1864



Islah-ı Sanayi Komisyonu'nun kuruluşu



1864



Nizamiye mahkemelerinin kuruluşu



1864-1876



Paris'e talebe gönderilmesi



8 Ekim 1864



Vilayet Nizamnamesi'nin kabulü



1865



Müstakil Romen kilisesinin kurulması



1865



İstanbul Birinci Şehir Postası'nın kuruluşu



1865



Darü'l-Fünun binasının inşasının tamamlanması ve Maliye Nezareti'ne tahsis edilmesi; Mekteb-i Tıbbiye'nin nazırlığına Cemaleddin Efendi'nin getirilmesi



Eylül 1865



Mekteb-i Osmani'nin lağvedilmesi



1866



Girit isyanları , Yunanistan ile birleşme faaliyetleri



1866



Tezkire türünün son örneği olan Hatimetü'l-Eş'ar'ı yazan Fatih'in ölümü; Halid Ziya'nın doğumu



1866



Mısır veraset usulünün değiştirilmesi



1866



Ahmed Süreyya Emin Bey'in modelini hazırladığı seri ateşli topla Osmanlılar'ın topçulukta hamle yapması



1866



Simkeşler Şirketi'nin kuruluşu



1866



Dahilde sarfedilecek malların rayiç fiyatından %10 indirim yapıldıktan sonra gümrük resimlerinin tesbit edilmesi kararı



1866-1867



Avusturya'nın Prusya karşısında mağlup olması ve Macaristan ile eşit bir birlik kurması : Avusturya-Macaristan İmparatorluğu



1867



Sırbistan'daki son Osmanlı askeri temsiliyetinin ortadan kaldırılması, Sırp kalelerinin tahliyesi



1867



Rüşdiyelere gayri müslim talebe alınmaya başlanması; Beyrut Amerikan Üniversitesi'nin kurulması



1867



Mısır Valisi İsmail Paşa'nın "hıdiv" olması



1867



Genç Osmanlılar'ın Avrupa'ya kaçmaya başlamaları



1867



Yabancılara mülk edinme hakkının verilmesi



1867



Bahriye Nezareti'nin Kuruluşu



1867



Saraçlar Şirketi'nin kuruluşu



1867



Menafi Sandığı'nın bütün vilayet ve sancak merkezlerine yayılması



1867-1876



İzmir Rıhtımı'nın inşası



22 Şubat 1867



Eğitim sahasında Fransız notasının verilmesi



8 Haziran 1867



Mısır'a hıdivlik statüsünün verilmesi



21 Haziran 1867



Sultan Abdülaziz'in Avrupa seyahati



1868



Ali Paşa'nın Girit isyanlarını teskin etmesi ve Girit'e özerk bir statü verilmesi



1868



Galatasaray Sultanisi'nin açılması



1868



İstanbul Emniyet Sandığı'nın kurulması



1868



Demirciler ve Dökümcüler şirketlerinin kuruluşu



1868



Yunan postasının kapatılması



1868



Feshane'nin modern bir dokuma fabrikası haline getirilmesi



1868



Darü'l-Muallimin-i Sıbyan'nın açılması; Mekteb-i Hiref ve Sanayi'nin kurulması; Sanayi Mektebi'nin kurulması



1 Mart 1868



Adliye Nezareti'nin kurulması



1 Nisan 1868



Şura-yı Devlet'in teşekkülü ve Divan-ı Ahkam-ı Adliyye'nin ayrı bir temyiz organı olarak ayrılması



1 Eylül 1868



Mekteb-i Sultani'nin açılması



1869



Süveyş Kanalı'nın açılması



1869



Osmanlı Ordusu'nun Nizamiye, Redif ve Mustahfız diye üç bölüme ayrılması



1869



Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye'nin ilk kitabının kabulü



1869



Mekteb-i Harbiye dahilinde bir Baytar sınıfının açılması



8 Nisan 1869



İkinci Darü'l-Fünun binasının inşasının tamamlanması ve Darü'l-Fünun-ı Osmani'nin kurulması



26 Ağustos 1869



Turuk Nizamnamesi'nin kabulü



2 Eylül 1869



Maarif-i Umumiyye Nizamnamesi ile ilk ve orta tedrisatın düzenlenmesi



Ekim 1869



Darü'l-Fünun-ı Osmani'de talebe kaydına başlanması



1870



Müstakil Bulgar kilisesinin kurulması ve Bulgarlar'ın Rum Patrikhanesi'nin nüfuzundan çıkmaları



1870



Fransa'nın, Almanya ve Prusya Savaşı'nda ağır mağlubiyet alması



1870



Cenab Şehabeddin'in doğumu; Batılı tarzda ilk roman hikaye türünde, Ahmed Midhat'ın Su-i Zan-Esaret adlı kitabının neşri; Mühendishane'nin Maçka Harbiye Mektebi içerisinde topçu ve istihkam sınıflarında eğitim faaliyetlerine devam etmesi; Sıbyan mekteblerinin ıslahı ve iptidai adı altında yeni mekteplerin açılması; Darü'l-Fünun'ı Osmani'yi teşkil eden şubeler arasında "İlm-i hukuk" şubesinin de yer alması; Tıp eğitiminin Türkçe yapılmaya başlanması



1870



Karadeniz'in tekrar silahlandırılması ve Rusya'nın Paris Antlaşması'nın hükümlerini tanımaması



1870



Darülfünunun açılması teşebbüsü



1870-1927



Kemaledin Bey (mimar)



20 Şubat 1870



Darü'l-Fünun-ı Osmani'nin büyük bir merasimle açılması



26 Nisan 1870



Darü'l-Muallimat'ın açılması



2 Temmuz 1870



Kavanin ve Nizamat Dershanesi'nin açılması



Ekim 1870



Darü'l-Fünun müdürü Tahsin Efendi'nin umuma açık konferanslar (ders-I'am) tertip etmesi



1871



Sadrazam Ali Paşa'nın vefatı



1871



Saint-Esprit okulunun kurulması



1871



Abdülaziz'in şahsi idaresinin artması, Mahmud Nedim Paşa sadareti



1871



Dersaadet Tahvilat Borsası Nizamnamesi'nin yayımlanması



1871



Posta ve Telgraf nezaretlerinin birleştirilmesi ve İkinci Posta Nizamnamesi'nin neşri



22 Ocak 1871



İdare-yi Umumiyye-i Vilayat Nizamnamesi



13 Eylül 1871



Şinasi'nin ölümü



1872



Emniyet Sandığı'nın şubelerinin açılması



1872



Darü'l-Maarif idadisinin kurulması; Maadin Mektebinin kurulması



1873



Meclis-i Tetkikat-ı Şer'iyye'nin kuruluşu



1873



Mehmed Akif'in doğumu; Türkçe ilk modern tıp lugatı olan Lügat-ı Tıbbiye'nin neşredilmesi; Sava Paşa'nın yeni bir Darü'l-Fünun kurmakla görevlendirilmesi; Darü'l-Fünun-ı Osmani'nin kapanması



Haziran 1873



Mekteb-i Sultani'nin, Gülhane Bahçesi'ndeki Saray'a bitişik binalara nakledilmesi



1874



Rusya'nın kışkırtmaları ve Panislavist faaliyetlerin artması



1874



Hukuk Mektebi, Mülkiye Mühendis Mektebi ve Edebiyat Mektebi'nden oluşan Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin açılması; İstanbul Darü'l-Muallimi'nin açılması; İlk basılmış nota (Notacı Emin Efendi, 1845-1907)



1874



Kara gümrüklerinin lağvı



1874



Islah-ı Sanayi Komisyonu faaliyetinin durdurulması



1874-1875



Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin eğitime başlaması; Osmanlı İmparatorluğu'nda sivil mühendislik eğitiminin başlaması



1875



Bosna-Hersek isyanları



1875



Askeri rüşdiye mekteplerinin açılması; Mora Yenişehir İdadisi'nin açılması



1876



Bulgar isyanları



1876



Karadağ'ın Osmanlı Devleti'ne savaş ilanı



1876



Abdülaziz'in tahttan indirilmesi, V. Murad'ın tahta çıkması, hal'i ve Abdülhamid'in cülusu



1876



Meşrutiyet'in ilanı



1876



İstanbul'da Balkan krizini görüşmek üzere internasyonal bir konferansın toplanması : Tersane Konferansı



1876



İstikrazların mürettebat ödemelerinin durdurulması



1876



Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye'nin son kitabının kabulü



1876



Edebi roman hüviyetinde ilk eser olan, Namık Kemal'in İntibahı'nın neşri; İzmir ve Manastır'da yaıtılı idadiler açılması



23 Mart 1876



Ziya Gökalp'in doğumu



23 Aralık 1876



I. Meşrutiyet'in (Kanun-ı Esasi) ilanı



1877



Rusya'nın tecavüzü ve Osmanlı-Rus Savaşı'nın başlaması: Balkanlar'ın ve Doğu Anadolu'nun Rus işgaline uğraması



1877



Mahrec-i Aklam'ın Mekteb-i Mülkiye'nin idadi sınıflarıyla birleştirilmek suretiyle kaldırılması; Mekteb-i Tıbbiye'nin tekrar Gülhane'ye nakledilmesi; Fenn-i Resim ve Mimari Mektebi'nin kurulması



1877-1878



Darü'l-Fünun ve Mekteb-i Sultani'nin bir yıl eğitime ara vermesi



19 Mart 1877



İlk Meclis-i Meb'usan'ın içtimaı (o yılın 28 Haziran'ına kadar çalışır)



25 Eylül 1877



Dersaadet Belediye Kanunu (Meclis-i Mebusan'da müzakere edilerek kabul edilir)



5 Ekim 1877



Vilayet Belediye Kanunu'nun kabulü



13 Aralık 1877



Meclis-i Meb'usan'ın süresiz tatili



1878



Ayastefanos ve Berlin Antlaşmaları imzalanması



1878



Sırbistan, Karadağ ve Romanya'nın müstakil birer devlet olmaları



1878



Bulgaristan Prensliği'nin ortaya çıkması



1878



Ermeni meselesinin zuhuru



1878



Ali Suavi'nin öldürülmesi



1878



Kıbrıs'ın İngiltere tarafından ele geçirilmesi



1878



Bosna ve Hersek'in Avusturya-Macaristan'ın işgal ve idaresine terki



1878



Makedonya meselesinin ortaya çıkması



13 Şubat 1878



Meclisin kapatılması



Ekim 1878



Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin tekrar eğitime başlaması



1879



II. Abdülhamid devrinde basılan kaimelerin toplatılıp imha edilmesi



1879



Mehakim-ı Nizamiye Teşkilatı Kanunu'nun kabulü



1879



Mekatib-i Sıbyaniye Dairesi'nin kurulması; Maarif merkez teşkilatının yeniden düzenlenmesi



1879



Usul-ı Muhakemat-ı Cezaiyye Kanunu'nun kabulü



1880



Vergi reformu



1880



Yafa-Kudüs demiryolu hattının tamamlanması



1880



İlk köy romanı, Ahmed Midhat'ın Bahtiyarlık'ının neşri; Darü'l-Fünun-ı Sultani Turuk u Maabir Mektebi'nin ilk mezunlarını vermesi



1880



Usul-ı Muhakemat-ı Hukukiyye Kanunu'nun kabulü



13 Mart 1880



İstanbul'da bir kız idadisinin açılması



17 Mayıs 1880



Ziya Paşa'nın ölümü



Ekim 1880



Darü'l-Fünun-ı Sultani Hukuk Mektebi'nin ilk mezunlarını vermesi



20 Aralık 1880



Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin ilk mezunlarını vermesi; Journal de la Societe de Pharmacie de Contantinople'un yayınlanması; Cemiyet-I İlmiye'nin kurulması



1881



Mustafa Kemal'in Doğumu



1881



Mısır'ın İngilizler tarafından işgali



1881



Düyun-ı Umumiyye idaresinin kurulması



1881



Mühendishane'de mümtaz sınıf adı altında yeni bir sınıf teşkil edilmesi; Darü'l-Fünun-ı Sultanı Turuk u Maabir Mektebi'nin faaliyetlerinin son bulması; Orman ve Maadin Mektepleri'nin birleştirilmesi



1882



Tunus'un Fransızlar tarafından işgali



1882



Muharrem Kararnamesi'nin neşri



2 Ocak 1882



Sanayi-i Nefise Mektebi'nin kurulması ve Osman Hamdi Bey'in müdür olması



1883



Osmanlı ordusunun Prusya askeri heyeti tarafından ıslahına başlanması



20 Haziran 1884



Mülkiye Mühendis Mektebi kurulması



1 Kasım 1884



Mülkiye Mühendis Mektebi'nin Mühendishane-I Berri-I Hümayun'un bir odasında eğitimine başlaması



2 Aralık 1884



Yahya Kemal'in doğumu



1885



Doğu Rumeli'nin Bulgaristan tarafından ilhakı



1885



Abdülhak Hamid'in Makber'inin neşri



18 Eylül 1885



Doğu Rumeli eyaleti valiliğinin Bulgaristan prensine verilerek bu bölgedeki kontrolün zayıflaması



1886



Adana-Mersin demiryolu hattının tamamlanması



1886



Maarif Nezareti'ne bağlı olarak Mekatib-i Gayri müslime ve Ecnebiye Müfettişliği'nin kurulması



1886



Adana-Mersin demiryolu hattının tamamlanması



1886



Maarif Nezareti'ne bağlı olarak Mekatib-i Gayri müslime ve Ecnebiye Müfettişliği'nin kurulması



1886-1887



Darü'l-muallimin'in yatılı hale getirilmesi



1887



Yedikule Havagazı Fabrikası'nın kurulması



1887



Ahmed Haşim'in doğumu; Şevki Efendi'nin İstanbul'da vefatı



5 Şubat 1887



Beşir Fuad'ın intiharı



1888



Haydarpaşa-İzmir-Ankara demiryolu imtiyazının Almanlar'a verilmesi



1888



Beyrut'ta Saint Joseph Katolik Tıp Mektebi'nin açılması; Baytar sınıfının tekrar Harbiye Mektebi bünyesine alınması



2 Aralık 1888



Namık Kemal'in ölümü



1889



İttihad-ı Osmanı Cemiyeti'nin (İttihat ve Terakki) kurulması



1889



İdadi öğrenimine dayanan dört yıllık bir Mülkiye Baytar Mektebi'nin kurulması



27 Mart 1889



Yakup Kadri'nin doğumu



1890



Bulgar Makedonya ve Anadolu'da Ermeni ihtilal çetelerinin faaliyetlerini arttırmaları



1891



Mülkiye Baytar Mektebi'nin Halkalı Ziraat Mektebi'ne yatılı olarak nakledilmesi



1891



Yol inşaatında bedenen çalışma mecburiyetinin paraya çevrilmesi



1891



Kadıköy - Kurbağalıdere Havagazı Fabrikası'nın kurulması



1891



Hereke Fabrikası'nın halı kısmının açılması



3 Kasım 1891



Darü'l-Muallim'in aliye şubesi açılması



1892



Haydarpaşa-İzmit demiryolu hattının işletmeye açılması



1892



Orman ve Maden Mektebi'nin kapatılması; II. Abdülhamid tarafından Yıldız'da porselen atölyelerinin kurulması



1893-1896



İstanbul-Selanik demiryolu hattının yapımı



1894



Halkalı Ziraat ve Baytar Mektebi'nin ilk veteriner mezunlarını vermesi; İmmaculée Conseption veya St Marie okulunun kurulması; İlk basılmış musiki lugatı (Hoca Kazım Bey'in Musiki Istılahatı)



1894



Sasun'da Ermeni olayları



1894



Selanik-Manastır demiryolu hattının tamamlanması



1895



İstanbul'da Ermeni olayları, yabancı devletlerin Ermeniler lehinde müdahaleleri



1895



Galata Rıhtımı inşaatının tamamlanması



1895



Gayri müslim okullarına Türkçe muallimi tayininin kararlaştırılması



1895



Baruthane-i Amire'de dumansız barut imal edilmesi



14 Şubat 1895



Sadrazam Said Paşa'nın beş fakülteden "darü'l-icaze" oluşan bir darü'l-fünun kurma teklifi



1896



Tevfik Fikret'in Servet-i Fünun'un edebi sayfalarının idareciliğini yüklenmesiyle Edebiyat-ı Cedide devrinin başlaması



1896



Ermenilerin Osmanlı Bankası'nın İstanbul şubesine saldırmaları



1896



Girit isyanının alevlenmesi



1896



Eskişehir-Konya demiryolu hattının tamamlanması



1897



Yunan kuvvetlerinin Girit'e çıkması, Yunan çetelerinin Rumeli'deki Osmanlı sınırlarına saldırmaları



17 Nisan 1897



Osmanlı-Yunan Savaşı ve Osmanlı zaferi



1898



Girit meselesinin devam etmesi; adaya muhtariyet verilmesi Osmanlı kuvvetlerinin geri çekilmesi, Yunan prensi Yorgi'nin vali olarak kabul edilmesi



1899



Bağdat demiryolu imtiyazının Almanlar'a verilmesi



1899



Arifiye-Adapazarı demiryolu hattının açılması



1900



Hicaz demiryolunun inşasına girişilmesi



1900



İstanbul Rıhtımı inşaatının tamamlanması



31 Ağustos 1900



Darü'l-Fünun-ı Şahane'nin kurulması



1901



Servet-i Fünun dergisinin geçici olarak kapatılmasıyla Edebiyat-ı Cedide topluluğunun dağılması; Lügat-ı Tıbbiye'nin ikinci baskısının yapılması; Vidinli Tevfik Paşa'nın ölümü



1901



Makedonya'da çete faaliyetlerinin artması, büyük devletlerin müdahaleleri



1901-1908



Hicaz demiryolu hattının yapımı



1902



Yemen isyanlarının tekrar başlaması



1902



Hereke Fabrikası'na çuka ve şayak tezgahlarının eklenmesi



23 Kasım 1902



Makedonya'da Bulgar İhtilal Cemiyeti'nin faaliyeti



23 Kasım 1902



Cum'a-ı Bala ayaklanması



23 Kasım 1902



Makedonya'ya özel ıslahat planı hazırlanması



8 Aralık 1902



Hüseyin Hilmi Paşa'nın geniş yetkilerle "umumi müfettiş" olarak Makedonya'ya tayini



1903



İdadilerin altı yıla çıkarılması



2-3 Ağustos 1903



İlinden (Aya ilya yortusu günü) isyanı



2-3 Ağustos 1903



Bulgar-Osmanlı Savaşı tehlikesinin doğması



31 Ağustos 1903



Şam Mekteb-i Tıbbiyesi'nin kurulması



Eylül 1903



Mürzsteg Programı : Makedonya'ya muhtariyet verilmesi



1904



Haydarpaşa Rıhtımı'nın tamamlanarak işletmeye açılması



1905



Hereke Fabrikası'nda fes imalatına başlanması



21 Temmuz 1905



Ermeniler'in II. Abdülhamid'e bombalı saldırı tertiplemeleri



1906



Akabe olayları ve Akabe krizi



1908



Beykoz Deri Fabrikası'nın Harbiye Nezareti'ne bağlanması



1908



Osmanlı Eczacı İttihat Cemiyeti'nin kurulması; Osmanlı Cemiyet-i İlmiye-i Baytariyesi'nin açılması; Osmanlı Mühendis ve Mimar Cemiyeti'nin kurulması



23 Temmuz 1908



II. Meşrutiyet'in ilanı



5 Ekim 1908



Avusturya- Macaristan'ın Bosna-Hersek'i ilhak ettiğini ilan etmesi.



6 Ekim 1908



Girit Rumları'nın adayı Yunanistan'a bağladıklarını ilan etmeleri



17 Aralık 1908



II. Meşrutiyet dönemi ilk Meclis-i Meb'usanının toplanması



1909



Adana'da Ermeniler'in ayaklanmaları



1909



Gayri müslimlere "bedel" yerine askerlik hizmeti konulması



1909



Fecr-i-Ati edebi topluluğunun kuruluşu; Cemiyetler Kanunu'nun çıkması; Dişhekimliği Okulu'nun açılması; Orman Mekteb-i Alisi adı altında yeni bir okul açılması; Mekteb-i Tıbbiye'nin, Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye ile birleştirilerek Haydarpaşa'ya nakledilmesi; Muallimhane-i Nüvvab'ın Medresetü'l-Kuzat adını alması; Mülkiye Mühendis Mektebi'nin Nafıa Nezareti'ne bağlanması ve Mühendis Mekteb-i Alisi adını alması



1909-1910



Osmanlı Mühendis ve Mimar Mecmuası'nın çıkması



27 Şubat 1909



Usul-i Muhasebe-ı Umumiyye Kanunu'nun kabul edilmesi



13 Nisan 1909



31 Mart Olayı



19 Nisan 1909



Hareket Ordusu'nun Yeşilköy'e varması, İstanbul'daki kargaşayason vererek düzeni sağlaması



27 Nisan 1909



II. Abdülhamid'in tahttan indirilmesi, V. Mehmed Reşad'ın tahta çıkarılması



21 Ağustos 1909



Darü'l-Fünun-ı Şahane'nin Vezneciler'deki Zeynep Hanım konağına taşınması



17 Aralık 1909



Meclisin açılması



1910



Arnavutlar'ın ayaklanmaları



1910



Dahili gümrüklerin tamamen kaldırılması



1910



Vilayet merkezlerindeki bir kısım idadilerin "lise"ye dönüştürülmeye başlanması; ilk çalgı metodu (Ali Salahi Bey, Kendikendine Ud Öğrenme Usulü, Matbaa-ı Amire).



1911



Sultan Reşad'ın Arnavutlar'ı teskin için Rumeli seyahatine çıkartılması



1911



İtalya'nın Trablusgarp ve Bingazi'ye saldırması ve işgali



1911



Gayri müslim cemaatlerin birleşerek mektepleri konusunda yeni bir düzenleme istemeleri; 78 devirli ilk plaklar (Tanburi Cemil, Orfeon Record)



1911-1912



Osmanlı İtalyan Savaşı



1912



Yeşilköy Hava Uçuş Okulu'nun Açılışı



1912-1913



Balkan devletlerinin Osmanlı-İtalyan Savaşı'ndan istifade etmek istemeleri : Balkan Savaşı



18 Ocak 1912



Meclis-i Meb'usan'ın feshi



25 Mart 1912



Türk Ocaklarının kurulması



18 Nisan 1912



II. Dönem Meclis-i Meb'usan'ın toplanması



18 Nisan 1912



İtalyanlar'ın Rodos, Oniki Ada ve Çanakkale Boğazı'na tecavüzleri



5 Ağustos 1912



II. Dönem Meclis-i Meb'usan'ın feshi



22 Temmuz 1912



Gazi Ahmed Muhtar Paşa hükümeti : Büyük Kabine



Eylül - Ekim 1912



I. Balkan Savaşı



15 Ekim 1912



Trablus ve Bingazi'nin İtalya'ya terki : Ouchy Antlaşması, Rodos ve Oniki Ada'nın İtalya elinde kalması



29 Ekim 1912



Kamil Paşa'nın sadareti



29 Kasım 1912



Arnavutluk'un istiklalini ilan etmesi



1913



Liselerin mevcut idadilerin yerini alması



23 Ocak 1913



Babıali Baskını : Mahmud Şevket Paşa'nın sadareti



13 Mart 1913



Muvakkat İdare-i Umumiyye-i Vilayet Kanunu (kanun meclisten geçmeden yürürlüğe girer)



30 Mayıs 1913



I. Balkan Savaşı'nın sona ermesi



11 Haziran 1913



Sadrazam Mahmud Şevket Paşa'nın öldürülmesi, Said Halim Paşa'nın sadareti



29 Haziran 1913



Balkan devletleri arasında savaş : Osmanlı mirasının paylaşılmasının kanlı kavgası



21 Temmuz 1913



Edirne'nin geri alınması



29 Ağustos 1913



Osmanlı-Bulgar barışı : İstanbul Antlaşması



14 Kasım 1913



Osmanlı-Yunan barışı : Atina Antlaşması



14 Aralık 1913



Osmanlı ordusunun Almanya tarafından ıslahı



1914



Ecnebi postalarının hepsinin kapatılması



1914



Dış ticarette gümrük resmi oranının %15'e çıkarılması



1914



Islah-ı Medaris Nizamnamesi



1914



Diş Hekimleri Mezunin ve Talebe Cemiyeti'nin kurulması; Türk Bilgi Derneği'nin kurulması; Medreset'ül-Hattatin'in kurulması; Dar'ül-Hilafeti'l-Aliyye Medreseleri'nin kurulması; Medresetü'l-Hattatin'in İstanbul'da açılışı; Medresetü'l-Hattatin'in açılışı; İlk resmi müzik ve tiyatro okulu (Darü'l-Elhan)



8 Şubat 1914



Anadolu'da Ermeni talepleri doğrultusunda ıslahatı öngören Osmanlı-Rus Antlaşması ("Muamele")



14 Mayıs 1914



III. Dönem Meslis-i Meb'usan



28 Haziran 1914



Avusturya-Macaristan veliahdının Saraybosna'da öldürülmesi



28 Temmuz 1914



Avusturya Macaristan'ın Sırbistan'a savaş ilanı



1 Ağustos 1914



Almanya'nın Rusya'ya savaş ilanı



2 Ağustos 1914



Meclis-i Meb'usan'ın süresiz tatili (IV. Ve son dönem meclis 12 Ocak 1920'de toplanacak ve 2 Nisan 1920'de İstanbul'un işgali üzerine dağıtılarak mebuslar sürgüne yollanacak)



2 Ağustos 1914



Osmanlı Devleti ile Almanya arasında ittifak antlaşmasının imzalanması



4 Ağustos 1914



Almanya'nın Fransa'ya, İngiltere'nin Almanya'ya savaş ilanı : I. Cihan Savaşı'nın başlaması



10 Ağustos 1914



Alman savaş gemilerinin (Yavuz ve Midilli) Boğazlardan geçmelerine izin verilmesi



9 Eylül 1914



1 Ekim tarihinden geçerli olmak üzere kapitülasyonların kaldırılması



12 Eylül 1914



İnas Darü'l-Fünun'unun kurulması



29 Eylül 1914



İslah-ı Medaris Nizamnamesi'nin yayınlanması



29 Ekim 1914



Karadeniz'e açılan Osmanlı filosunun Rus limanlarını topa tutması



Kasım - Aralık 1914



Enver Paşa kumandasındaki Osmanlı kuvvetlerinin Sarıkamış felaketi



3 Kasım 1914



Rusya'nın Osmanlı Devleti'ne savaş ilanı



5 Kasım 1914



İngiltere ve Fransa'nın Osmanlı Devleti'ne savaş ilanı



11 Kasım 1914



Osmanlı Devleti'nin İtilaf Devletleri'ne savaş ilanı



14 Kasım 1914



Cihad-ı Ekber ilanı



14 Kasım 1914



İnas Sanayi-I Nefise Mektebi'nin açılması



18 Aralık 1914



Mısır'ın İngiltere himayesinde bir "krallık" haline getirilmesi, Osmanlı Devleti'nin hukukuna son verilmesi



1915



Evrak-ı nakdiyye çıkarılması



1915



Gümrük resmi oranının %30'a yükseltilmesi



1915



Mekteb-i Tıbbiye'nin Darü'l-Fünun'a bağlanarak bugünkü İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne dönüşmesi



Ocak - Şubat 1915



Cemal Paşa kumandasındaki Osmanlı kuvvetlerinin Mısır seferi : Kanal hezimeti



Ocak - 18 Mart 1915



Müttefiklerin Çanakkale Boğazı'nı geçmeye çalışması : Çanakkale Savaşları



27 Mayıs 1915



Doğu Anadolu'da Ruslar'la işbirliği yapan Ermeni nüfusun iç bölgelere taşınması : Tehcir



1916



Hicaz ve Mekke'nin kaybı



1916



İzmit Dokuma Fabrikası'nın kapanması



1916



Tevhid-i Meskukat Kanunu



1916



Dar'ül-Hilafeti'l-Aliyye Medreseleri üstünde Medresetü'l-Mütehassısın adı altında bir ihtisas medresesi kurulması; İlk Musiki cemiyeti (Darü't-Talim-i Musiki)



1917



Yıldırım Orduları Grubu'nun kurulması



1917



Irak ve Suriye cephelerinin çöküşü



1917



Rusya'da Bolşevik ihtilalinin çıkması ve çarlığın sonu



1917



Cemaat mahkemelerinin kaza yetkisinin kaldırılışı



1917



Hukuk-ı Aile Kararnamesi'nin kabulü



25 Mart 1917



Şer'iyye mahkemelerinin Adliye Nezaretine bağlanması



6 Nisan 1917



Amerika Birleşik Devletleri'nin savaşa iştiraki ve Almanya'ya savaş ilanı



1918



Şam Mekteb-i Tıbbiyesi'nin Beyrut'un işgali neticesinde kapanması; Gazi Ahmed Muhtar Paşa'nın ölümü



3 Mart 1918



Brest Litowsk Antlaşması



3 Temmuz 1918



Sultan Reşad'ın vefatı ve Vahdeddin'in tahta çıkması



2 Ekim 1918



Bulgaristan'ın savaştan çekilmesi



8 Ekim 1918



Sadrazam Talat Paşa'nın istifası, Ahmed İzzet Paşa'nın sadareti



30 Ekim 1918



Mondros Mütarekesi'nin imzalanması



3-4 Kasım 1918



Almanya ve Avusturya'nın savaştan çekilmeleri



8 Kasım 1918



İzzet Paşa'nın istifası ve Tevfik Paşa'nın sadareti



13 Kasım 1918



İtilaf Devletlerinin İstanbul önlerine gelerek şehri teslim almaları



1919



Hukuk-ı Aile Kararnamesi'nin ilgası



1919



İstanbul Darü'l-Fünun-un bir ıslahat programı ile Osmanlı Darü'l-Fünun-u adıyla yeniden canlandırılmaya çalışılması; Harbiye Mektebi'nin adının "Muhtelit Harbiye Mektebi" olması



4 Mart 1919



4 Mart 1919 Damat Ferid Paşa'nın sadareti: Hürriyet ve İtilaf Partisi'nin iktidara geçmesi



15 Mayıs 1919



Yunanlılar'ın İzmir'i işgali ve Batı Anadolu'da ilerlemeleri



19 Mayıs 1919



Mustafa Kemal Paşa'nın İstanbul Hükümeti tarafından Anadolu'ya gönderilmesi



23 Temmuz 1919



Erzurum Kongresi



4 Eylül 1919



Sivas Kongresi



2 Ekim 1919



Damat Ferid'in istifası ve Ali Rıza Paşa'nın sadareti



22 Ekim 1919



Amasya Protokolü



24 Ekim 1919



Çıkarılan yeni bir nizamname ile fakültelere "medrese" denmeye başlanması ve Darü'l-Fünun'un ilmi muhtariyeti haiz olduğunun tasdik edilmesi



29 Kasım 1919



Misak-ı Milli : Milli gaye ve hedeflerin, milli sınırların belirlenerek ilanı



1920



Mektebi Harbiye'nin Ankara'da "Sunuf-ı Muhtelife Zabit Namzetleri Talimgahı" olarak açılması; İnas Darü'l-Fünun-un lağvedilmesi



16 Mart 1920



İtilaf işgal kuvvetlerinin İstanbul'daki resmi binalara girmeleri, meclisin dağıtılması ve kapanması, mebusların Anadolu'ya kaçmaları, ele geçenlerin İngilizler tarafından sürülmesi



5 Nisan 1920



Ferid Paşa'nın sadareti



11 Mayıs 1920



Ferid Paşa hükümetinin Mustafa Kemal'i idama mahkum etmesi ve askerlikten tardı



10 Ağustos 1920



İstanbul Hükümeti'nin Sevr Antlaşması'nı imzalanması



2-3 Aralık 1920



Gümrü Antlaşması'nın imzalanması



1921



Edebiyat ve Fen Fakültelerinde karma eğitime geçilmesi; askeri ve mülki baytar mekteplerinin "Baytar Mekteb-i Alisi" adı altında birleştirilmesi; Salih Zeki'nin ölümü



27 Ocak - 12 Şubat 1921



Londra Konferansı : Anadolu için söz söyleme hakkının Ankara Hükümeti'nde olduğunun tespiti



31 Mart 1921



II. İnönü Zaferi



3 Eylül 1921



Sakarya Meydan Savaşı



20 Eylül 1921



Fransa ile barış



1922



Türk Diş Tabipleri Cemiyeti'nin kurulması; Hukuk ve Tıp Fakültelerinde karma öğretime geçilmesi



27 Ağustos 1922



Büyük Taarruz : işgalci Yunan kuvvetlerinin imhası



30 Ağustos 1922



Büyük Zafer : Yunan Başkumandanı'nın esir edilmesi



9 Eylül 1922



İzmir'in kurtuluşu



11 Ekim 1922



Mudanya Mütarekesi



1 Kasım 1922



Saltanatın ilgası



16 Kasım 1922



Sultan Vahdeddin'in yurtdışına çıkması



16 Kasım 1922



Abdülmecid Efendi'nin halife olarak seçilmesi



1923



Birinci ilmi heyet'in Ankara'da toplanması; Darü'l-muallim'in Yüksek Muallim Mektebi adını alması



24 Temmuz 1923



Lozan Barış Antlaşması



25 Eylül 1923



Mekteb-i Harbiye'nin Ankara'dan İstanbul'daki eski Harbiye binasına nakledilmesi



13 Ekim 1923



Ankara'nın başşehir olarak kabulü



29 Ekim 1923



Cumhuriyet'in ilanı



3 Mart 1924



Hilafetin ilgası ve Osmanlı hanedan mensuplarının yurtdışına çıkartılmaları