Osmanlı Kronolojisi

[coders]

1299 - 1300



Osmanlı tarihinin başlaması



1299



İlk müzik olayı (Selçuklu sultanınca Osman Bey'e Beylik alameti olarak gönderilen tabl-u alem (davul ve sancak)



1302



Osman Gazi'nin Koyunhisarı Zaferi



1302



III. Alaeddin Keykubad'ın ölümü



1312



Mevlevilik tarikatını kuran Sultan Veled'in ölümü



1317



Gülşehri'nin, kendisinden sonraki tercümelere öncülük eden Mantıku't-tayr'ı Ferideddin el-Attar'ın aynı adlı eserini tercüme etmesi



1320



Türk edebiyatında bilinen ilk divana sahip Yunus Emre'nin ölümü



1324



Orhan Gazi'nin tahta geçişi



1326



Bursa'nın fethi



1330



Aşık Paşa'nın Garib-name'yi telif tarihi



1331



İznik'in fethi



1331



İlk Osmanlı medresesinin İznik'te Orhan Gazi tarafından kurulması



1334



Karesi Beyliği'nin ilhakı



1337



Kocaeli bölgesinin alınışı



1346



Orhan Gazi'nin Kantakuzenos'un kızı ile evliliği ve Bizans ile ittifakı



1349-1352



Bizans'a yardım için Süleyman Paşa'nın Rumeli'ye geçişi ve Çimpi Kalesinin üs olarak alınışı



1350



Davud B. Mahmud el-Kayseri'nin ölümü



1352



Osmanlılar'ın Cenevizliler'e Osmanlı topraklarında serbest ticaret yapma imtiyazı vermeleri



1354



Gelibolu'nun fethi



1361



İlk müzikli spor gösterisi (Edirne Kırkpınar yağlı güreşleri)



1362



Orhan Gazi'nin vefatı ve I. Murat'ın tahta çıkışı



1362



Kadıaskerliğin teşkili



1363



Pençik Kanununun çıkışı



1366



Gelibolu'nun elden çıkışı



1371



Çirmen Zaferi



1376



Bulgar Krallığı'nın Osmanlı hakimiyetini kabulü



1377



Gelibolu'nun Osmanlılar'a iadesi



1385-1386



Niş ve Sofya'nın alınışı



1388



Ploşnik bozgunu ve Balkan ittifakının teşekkülü



1389



I. Kosova Zaferi



1389



I. Murat'ın şehadeti, Yıldırım Bayezid'in tahta cülusu



1390



Aydın-Saruhan-Germiyan-Menteşe beyliklerinin ilhakı



1390



Karaman Seferi, Konya'nın muhasarası



1390



Gelibolu tersanesi'nin inşası



1391



İstanbul'un ilk muhasarası



1393



Mahkeme Rüsumunun ilk ihdası



1396



Niğbolu Zaferi



1397-1398



Akçay Zaferi ve Karaman ülkesinin Osmanlı hakimiyetini kabulü



1398



Kadı Burhaneddin'in ölümü.



1398



Karadeniz beyliklerinin ilhakı



1400



İlk musiki nazariyatı eseri (Kırşehirli Yusuf B. Nizameddin'in Kitabu'l Edvar'ı)



1400



Bursa'da I. Bayezid tarafından Ulu Cami'nin yaptırılması; İlk Osmanlı Darü'ş-şifa'sının Yıldırım Bayezid tarafından inşa edilmesi



1402



Ankara bozgunu ve Yıldırım Bayezid'in esareti



1402-1413



Fetret Devri, iç karışıklıklar



1409



Süleyman Çelebi tarafından Türk Edebiyatı'nda ilk mevlid örneği olan Vesiletü'n-Necat adlı eserin yazılışı; İlk besteli dini eser (Süleyman Çelebi'nin Mevlid'i)



1411



Çelebi Mehmed'in tahta çıkışı



1413



I. Mehmed'in duruma hakim olup devleti yeniden kuruşu



1413



(Celaleddin Hızır) Hacı Paşa'nın ölümü



1416



Osmanlı-Venedik Deniz Muhaberesi ve Sulhü, Şeyh Bedreddin isyanı



1416



Macar Seferi



1417



Avlonya'nın fethi



1418



Makam teriminin ilk kullanılışı (A. Meragi'nin Makasıdu'l-elhan'ında)



1418-1420



Samsun bölgesinin zaptı



1419-1424



Bursa'da Hacı İvaz'a I. Mehmed tarafından Yeşil Külliye'nin yaptırılması



1421



Çelebi Mehmed'in ölümü ve II. Murad'ın cülusu



1421-1451



İlk resmi musiki çevresi (II. Murad Sarayı)



1422



Mustafa Çelebi'nin (Düzme) bertarafı



1425



Molla Fenarı'nın ilk Şeyhülislam olarak tayini



1425-1426



İzmir Beyi Cüneyd'in idamı



1425-1426



Teke Beyliği'nin intikali



1427-1428



Germiyan Beyliği'nin intikali



1429



Manyasoğlu Murad tarafından Türk edebiyatında Seyf Serayi'den sonra Anadolu Türk edebiyatı sahasında ilk Gülistan tercümesinin yapılışı



1429



Şeyh Hamdullah'ın Amasya'da doğuşu



1430



İlk iki Türkçe musiki kitabı (Hızır B. Abdullah'ın Edvar'ı ve Bedr-ı Dilşad'ın Muradname'sindeki musiki bölümü)



1430



Selanik'in fethi



1430-1431



Şemsüddin Muhammed B. Hamza el-Fenari'nin ölümü



1431-1432



Kadızade, Salahaddin Musa b. el-Kadi Mahmud el-Bursavi el-Rumi'nin ölümü



1432



Fatih Sultan Mehmed'in doğumu



1434



Edirne'de II. Murad tarafından Muradiye Camii'nin yaptırılması



1436



Muiniddin B. Mustafa tarafından II. Murad'ın isteğiyle ilk Mesnevi tercümesi olan Mesnevi-i Muradiyye adlı eserin yazılışı



1437



Ömer bin Mezid tarafından ilk nazire mecmuasının derlenişi



1439



Semendire'nin alınışı



1440



Osmanlı musiki çalgıları üzerine ilk notlar (Ahmedoğlu Şükrullah)



1440



Başarısız Belgrad kuşatması



1444



Segedin Sulhü



1444



II. Murat'ın tahttan çekilişi, II. Mehmed'in cülusu ve Varna zaferi



1445



II. Mehmed'in tahttan çekilişi ve II. Murad'ın ikinci defa cülusu



1447



Edirne'de II. Murad tarafından Üç Şerefeli Camii'nin yaptırılması



1448



II. Kosova Zaferi



1451



II. Murad'ın ölümü ve II. Mehmed'in ikinci defa cülusu



1451-1512



Geçiş devri. Fatih Sultan Mehmed ve II. Bayezid devri



1453



İstanbul'un fethi



1453



Ayasofya'nın camiye çevrilmesi



1454



İlk Devlet Musiki Okulu (Enderun'un müzik bölümü)



1458-1460



Mora'nın ele geçirilişi



1461



Trabzon Rum İmparatorluğu'nun sonu



1461



Candaroğulları'nın ilhakı



1463



Osmanlı-Venedik Savaşı'nın başlaması



1463-1470



İstanbul'da Fatih Külliyesi'nin inşaası



1466



II. Mehmed'in Arnavut seferi



1468



Karamanoğulları'nın sonu



1468



II. Mehmed tarafından İstanbul'da Topkapı Sarayı'nın tesisi



1469



Ahmed Karahisarı'nın Afyonkarahisar'da doğuşu



1470



Eğriboz'un alınışı



1471



Fatih Külliyesinin açılışı



1472



Topkapı Sarayı'nın inşası



1473



Otlukbeli Zaferi : Osmanlı Akkoyunlu mücadelesi



1474



Ali Kuşçu'nun ölümü



1475



Kırım'ın Osmanlı hakimiyetine girişi



1476



Boğdan seferi ve zaferi



1478



Fatih tarafından ilk altın paranın darbettirilmesi



1478



Şerafeddin Sabuncuoğlu'nun ölümü



1479



Osmanlı-Venedik Sulhü ile Fatih'in Venedikliler'e, Trabzon ve Kefe'de ticaret yapma hakkı tanıyan ahidname vermesi



1480



Otranto'ya çıkış ve başarısız Rodos kuşatması



1480



Kadıaskerliğin Rumeli ve Anadolu olarak ikiye ayrılması



1481



II. Mehmed'in vefatı ve II. Bayezid'in tahta çıkışı



1481



100 dirhem gümüşten 400 akçe kesilmesi



1481



Şeyh Hamdullah'ın İstanbul'a gelişi



1482



Cem Sultan'ın mağlubiyeti, Rodos'a ilticası



1483



Morova Seferi ve Hersek'in ilhakı



1484



Boğdan Seferi



1484



Kili ve Akkirman'ın fethi



1484-1488



Edirne'de Hayreddin'in II. Bayezid'in Külliyesi'ni inşası



1485



Osmanlı-Memlük mücadelesinin başlaması



1485



Şeyh Hamdullah'ın Aklam-ı Sitte'de kendi üslubunu buluşu



1486



Musiki ile tedavi yapan ilk devlet hastanesi (Edirne, II. Bayezid Külliyesi Şifahanesi)



1488



Hocazade, Muslihiddin Mustafa B. Yusuf B. Salih el-Bursavi'nin ölümü



1488



Sultan II. Bayezid tarafından Edirne'de Bayezid Darü'ş-şifası'nın yapımı



1489



Memlüklere karşı toprak kaybı



1491



Osmanlı-Memlük Barışı



1492



Macar Seferi



1492



İspanya'dan çıkarılan Yahudiler'in Osmanlı Devleti'nin himayesine girmesi



1494



Nakibüleşraflığın yeniden ve devamlı olarak teşkili



1494



Çin bulutu motifinin tezhib'de ilk kullanılışı



1495



Macarlarla mütareke, Cem Sultan'ın ölümü, Şehzade Süleyman'ın doğumu



1497



İlk Rus elçisinin İstanbul'a gelişi



1498



Lehistan Seferleri



1499



Venedik Harbi



1499



İnebahtı'nın alınışı



1499



Preveze baskını



15??



İlk mevlevi ayinleri (Pençgah, Dügah ve Hüseyni makamlarında üç beste-i kadim)



1500



Modon, Navarin ve Koron'un alınışı



1500-1505



İstanbul'da, Yakub Şah B. Sultan Şah'ın II. Bayezid'in Külliyesi'ni inşası



1502



Venedikle barış



1503



Anadolu sahasında ilk hamse sahibi Akşemseddinzade Hamdullah Hamdi'nin ölümü



1505



Bayezid Külliyesi'nin açılışı



1509



İstanbul'da kıyamet-ı suğra (küçük kıyamet) zelzelesi



1511



Şahkulu Baba Tekeli isyanı, Şehzade Selim Hareketi



1512



II. Bayezid'in tahttan çekilişi, I. Selim'in cülusu



1512



Anadolu Türk edebiyatında ilk Şehrengiz örneğini yazan Mesihi'nin ölümü; Selim döneminden I. Ahmed dönemine kadar olan dönemi ihtiva eden devre.



1514



Çaldıran Zaferi, Tebriz'e giriş



1514



Şahkulu'nun Yavuz Sultan Selim'in Tebriz'i işgaliyle Amasya'ya sürgün gönderilişi



1516



Mısır Seferi ve Mercidabık Zaferi



1517



Ridaniye Zaferi ve Kahire'ye giriş



1517



Haremeyn'in himaye altına alınması



1517



Haliç'te tersane yapımının tamamlanması



1517



Piri Reis'in Mısır'da Sultan Selim'e ilk dünya haritasını sunması



1519



Celali isyanı



1519



Cezayir'in ilhakı



1520



I. Selim'in vefatı, I. Süleyman'ın cülusu



1520



Şeyh Hamdullah'ın İstanbul'da vefatı; Şahkulu'nun İstabul'a gelip, Ehl-i Hiref teşkilatına girişi; Hattat Şeyh Hamdullah'ın vefatı



1520-1550



Şahkulu'nun nakkaşhanede faaliyet göstermesi



1521



Belgrad'ın fethi



1521



Piri Reis'in, Kitab-ı Bahriye adındaki eserini hazırlaması



1522



Kanuni Sultan Süleyman'ın validesi ve Yavuz Sultan Selim'in eşi olan Ayşe Hafsa Sultan tarafından, Manisa'da bimaristan inşa edilmesi



1522



Rodos Adası'nın ilhakı



1524



Mısır'da Hain Ahmed Paşa isyanı



1524



Ahi Çelebi, Ahmed (Mehmed) Çelebi B. Kemal el-Tebrizi'nin ölümü



1525



Yeniçeri isyanı



1525



İlk Fransız elçisi İstanbul'da



1525



Şeyhülislam Zembili Ali Efendi'nin ölümü



1525



Mirim Çelebi, Mahmud B. Muhammed B. Muhammed B. Musa Kadızade'nin ölümü



1526



Mohaç Zaferi



1526



Ahmed Karahisari'nin İstanbul'da vefatı



1527



Bosna'nın fethi'nin tamamlanması



1528



Piri Reis'in Kanuni Sultan Süleyman'a ikinci dünya haritasını takdim etmesi



1528



Nizameddin Abdülali B. Muhammed B. Hüseyin el-Bircendi'nin ölümü



1529



Viyana kuşatması, Budin'in istirdadı, Barbaros'un Marsilya'ya çıkması



1530-1540



Divan-ı Selimi'nin yazılması



1530-1560



Nasuh'un tarihçi, hattat ve ressam olarak faaliyet göstermesi



1530-1588



Sinan'ın imparatorluğun baş mimarı olarak faaliyet göstermesi



1532



Alaman Seferi



1533-1534



Barbaros'un Osmanlı hizmetine girişi ve Cezayir Beylerbeyliği'ne tayini



1534



Irakeyn seferinin açılışı, Tebriz'e ikinci defa giriş ve Bağdat'ın alınışı



1534



Şeyhülislam İbn-i Kemal'in ölümü



1536



Fransızlara kendi bayrakları ile Osmanlı limanlarında ticaret hakkı tanıyan ahidname verilmesi



1536



Veziriazam İbrahim Paşa'nın idamı



1537



Körsof - Avlonya seferi



1538



Preveze Zaferi



1538



Hadım Süleyman Paşa'nın Hint Seferi



1540



Venedik Ahidnamesi'ndeki Karadeniz'de ticaret imtiyazının kaldırılması



1540-1560



Kara Memi'nin nakkaşhanede faaliyet göstermesi



1541



Budin'in kesin olarak ilhakı ve beylerbeyiği olması



1543



Estergon'un ve İstolni Belgrad'ın fethi



1543



Batı musikisiyle ilk resmi temas (I. François'nın Kanuni'ye gönderdiği saray orkestrası)



1547



Osmanlı-Habsburg Sulhü



1547



Avusturyalılar'a Osmanlı topraklarında emn ü aman üzere ticaret yapma hakkının tanınması



1547



San'a'nın fethi



1548



İkinci İran seferi



1550



Süleymaniye Külliyesi'nin inşaası



1551



Trablusgarb'ın fethi



1552



Piri Reis'in Portekizlilere karşı seferi



1553



Piri Reis'in ölümü



1553-1554



Turgud Reis'in Akdeniz seferi



1553-1554



Nahcıvan Seferi



1555



İlk Osmanlı-İran antlaşması : Amasya Müsalahası



1556



Şankulu'nun vefatı; Kara Memi'nin saray nakkaşhanesine Sernakkaş oluşu; Hattat Ahmed Karahisari'nin vefatı



1557



Dokuzuncu Akdeniz seferi, Fas'ın fethi



1557



Süleymaniye Külliyesi'nin açılışı



1558



Şakayık-ı Nu'maniye telifi



1558



Arifi'nin Süleyman-name'sinin tamamlanması



1559



Şehzade Bayezid ile Selim'in Konya Savaşı ve Bayezid'in yenilerek İran'a sığınması



1560



Cerbe'nin alınışı



1560-1600



Osman'ın Nakkaşhane'de faaliyet göstermesi



1561



Taşköprüzade'nin ölümü



1562



Osmanlı-Habsburg Sulhü



1563



Seydi Ali Reis, Ali B. Hüseyin el-Katibi'nin ölümü



1565



Başarısız Malta kuşatması



1565



100 dirhem gümüşten 450 akçe kesilmesi



1566



Kanuni Sultan Süleyman'ın son seferi : Sigetvar ve Sultanın vefatı, II. Selim'in cülusu



1567



Yemen isyanı



1568



Davud el-Antaki'nin Tezkire adlı eserini telif etmesi



1569



Astarhan seferi



1569



Kaptan Kurdıoğlu Hızır Beyin Sumatra seferi



1569-1595



Lokman'ın şehnameci olarak vazife görmesi



1571



Kıbrıs fethinin ikmali



1571



İnebahtı hezimeti



1571



Mustafa B. Ali el-Muvakkit'in ölümü; Takiyyüddin'in müneccimbaşılığa tayin edilmesi



1574



Buğday Zaferi



1574



Tunus'un fethi



1574



Selimiye'nin açılışı



1574



II. Selim'in vefatı ve III. Murad'ın cülusu



1575



Münşeat'üs-Selatın'in III. Murad'a takdimi



1575



Edirne'de, Sinan eliyle II. Selim için Selimiye Camii'nin inşası



1577



Takiyüddin'in gözlemlerine 1577'de de kısmen tamamlanan Daru'r-Rasadü'l-Cedid'de (İstanbul Rasathanesi) devam etmesi



1578



Osmanlı-İran Savaşı'nın başlaması



1578



Fas'ta el-Kasrü'l-kebir Zaferi



1578



Kafkaslar'da hareket



1580



İlk İngiliz Ahidnamesi'nin verilişi



22 Ocak 1580



İstanbul Rasadhanesi'nin yıktırılması



1583



Meşale Zaferi



18 Kasım 1583



Cizvitlerin Galata'daki Saint Benoit Kilisesi'ne yerleşerek burada St. Benoit mektebini açmaları



1584-1588



Lokman'ın iki ciltlik Hüner-name'sinin tamamlanması



1585



Tebriz'in alınışı



1585



Takiyüddin el-Rasıd'ın ölümü



1586



İlk Sikke tashihi



1587



Gürcistan harekatı



1588



Gence seferi



1588



Resm-i tashih-i sikke konulması



1588-1606



Bosnalı Mehmed'in saraydaki kuyumcuların (zergeran bölüğünün) başı olarak vazife görmesi



1589



İkinci sikke tashihi



1590



Osmanlı-İran Antlaşması



1590



Yeniçerilerin et ihtiyaçlarını karşılamak üzere gümrük resmine "zarar-ı kassabiye" adıyla %1 oranında ilave yapılması



1593



Osmanlı-Habsburg Savaşları



1595



Estergon'un düşüşü



1595



III.Murad'ın vefatı, III. Mehmed'in cülusu



1596



Eğri Kalesi'nin alınışı ve Haçova Zaferi



1598-1663



Davud ve Mehmed Ağalar tarafından İstanbul'da valide sultanlar için Yeni Camii'nin inşası



1599



Osmanlı sarayında ilk Batı müziği aleti (Elizabeth I.'in IV. Mehmed'e gönderdiği org); Davud el-Antaki'nin ölümü



1600



Sikke tashihi



1601



Kanije Zaferi



1601



İngiliz tüccarının ödeyeceği gümrük resminin %3'e indirileceğinin ahidnameye derci



1603



Osmanı-İran Savaşı'nın başlaması



1603



III. Mehmed'in vefatı, I. Ahmed'in cülusu



1603-1703



I. Ahmed döneminden III. Ahmed dönemine kadar olan dönemi ihtiva eden devre



1607



Asi Canbolatoğlu ve Maanoğlu'nun Oruç ovasında bozguna uğratılması



1609-1610



Celali tenkili için Kuyucu Murad Paşa Anadolu'da



1612



Osmanlı-İran Antlaşması



1612



Hollandalılara ahidname verilmesi



1613



Ömer B. Ahmed el-Ma'I el-Çulli'nin ölümü



1614



Ali B. Veli B. Hamza el-Mağribi'nin ölümü



1615



İran Savaşı'nın yeniden başlaması



1615



Revan Seferi



1617



I. Mustafa'nın cülusu



1617



İstanbul'da Mehmed Ağa tarafından Sultan Ahmed Camii'nin inşası



1618



I. Mustafa'nın hal'I ve II. Osman'ın cülusu



1618



Sikke tashihi



1621



II. Osman'ın Lehistan seferine çıkışı (Hotin seferi)



1622



II. Osman'ın katli ve I. Mustafa'nın yeniden tahta çıkışı



1623



I. Mustafa'nın tahttan indirimesi ve IV. Murad'ın cülusu



1624



Sikke tashihi



1629



Cizvitler tarafından, 1629'da İstanbul'da "Saint Georges" Fransız okulu ile, yine "St. Louis Dil Oğlanlar Mektebi"nin kurulması



1634



İlk Şeyhülislam katli (Ahizade Hüseyin Efendi)



1635



IV. Murad'ın Revan seferine çıkışı



1638



Bağdat Seferi ve Bağdat'ın alınışı



1638



Hekimbaşı Emir Çelebi'nin ölümü



1639



Osmanlı-İran sulhü : Kasrışirin Antlaşması



1640



IV. Murad'ın ölümü, İbrahim'in tahta çıkışı, sikke tashihi



1642



Hafız Osman'ın İstanbul'da doğuşu



1642-1698



Hattat Hafız Osman



1645



Girit seferinin açılışı, Hanya'nın alınışı



1648



İbrahim'in hal'ı, IV. Mehmed'in cülusu



1648



Kandiye kuşatması



1650



Osmanlı musikisi eserlerinin ilk notalı tesbiti (Ali Ufki'nin eseri)



1656



Çanakkale Boğazı'nın Venedik ablukası altına alınması



1656



Çınar Vak'ası



1656



Köprülüler devrinin başlaması



1658



Katip Çelebi'nin ölümü



1660



Varad Kalesi'nin alınışı



1663



Uyvar seferi, Uyvar'ın fethi



1664



St. Gotthard bozgunu ve Vasvar Antlaşması



1666



Türk Divan edebiyatında sebk-ı Hindi'nin öncülerinden Naili'nin ölümü



1669



Kandiye'nin alınışı, Girit'in tamamıyla Osmanlı hakimiyetine girişi



1670



Hekimbaşı Salih B. Nasrullah B. Sellüm'ün ölümü



1672



Lehistan seferi, Kamaniçe'nin alınışı



1672



Bucaş Antlaşması



1673



Fransız tüccarının ödediği gümrük resminin %3'e indirilmesi



1676



Osmanlı-Lehistan sulhü : Zorawna Antlaşması



1678



Ukrayna'da Çehrin seferi



1678



Hafız Osman'ın kendi üslubunu gerçekleştirmesi



1680



Mehter etkisinde ilk Batı müziği eseri (N. A. Strungk'un Esther operası)



1682



Osmanlı-Rus Antlaşması



1682



Seyahatname'nin yazarı Evliya Çelebi'nin ölümü



1683



II. Viyana kuşatması ve büyük bozgun



1683



Ebu Abdullah Muhammed b. Süleyman el-Fasi b. Tahir; el-Rıdvani'nin ölümü



1685



Uyvar'ın elden çıkışı



1685



Saraydaki altın ve gümüşten sikke basımı



1686



Budin'in düşüşü



1687



IV. Mehmed'in tahttan indirilmesi, II. Süleyman'ın cülusu



1687



Eğri Kalesi'nin düşüşü



1687



Bir akçe itibarı değerli "mankur" un piyasaya çıkarılması



1688



Belgrad'ın elden çıkışı



1690



Kanije Kalesi'nin düşüşü



1690



Belgrad'ın geri alınışı



1690



Fransızların Mısır'da ödediği gümrük resminin %3 olarak tesbiti



1691



Ebu Bekr Behram b. Abdullah el-Dımaski'nin ölümü



1691



II. Ahmed'in tahta çıkışı



1691



Salankamen bozgunu



1691



Enflasyonu körüklediği için mankur darbının yasaklanması



1695



II. Ahmed'in ölümü



1695



II. Mustafa'nın cülusu, Malikane sisteminin uygulanmaya başlanması



1697



Zenta bozgunu



1698



Şehremini Baruthanesi yangını



1698



Hafız Osman'ın İstanbul'da vefatı



1699



Karlofça Antlaşması'nın imzalanması



1700



Ruslar'la İstanbul Antlaşması'nın imzalanması



1702



İskender Çelebi Bahçesi'ndeki (bugünkü Ataköy) yeni baruthanenin faaliyete geçmesi



1702



Müneccimbaşı Ahmed Dede b. Lütfullah'ın ölümü



1702



İstanbul Çuka İmalathanesi'nin faaliyetinin durdurulması



1703



Edirne Vak'ası



1703



III. Ahmed'in tahta çıkışı



1703



"Tuğralı" altın paranın piyasaya çıkarılması



1708



İstanbul'da Selanikli ustaların çalıştığı Çuka İmalathanesi'nin kurulması



1709



Tersane içinde bir "lengerhane" yapımı



1711



Prut Zaferi ve Barışı



1711



Rıdvan b. Abdullah el-Razzaz el-Feleke'nin ölümü



1713



"Zincir" altının çıkarılması



1715



Venedik'e savaş açılması ve Mora Seferi



1716



Osmanlı-Avusturya Savaşı, Varadin bozgunu, Temaşvar'ın elden çıkışı



1716



"Fındık" altınının piyasaya çıkarılması



1718



Pasarofça Antlaşması



1718



Valilerin sefer masraflarını karşılamak üzere "imdadiyye-i seferiyye" toplamalarının kabulü



1718-1730



İlk bestekarlar antolojisi (Şeyhülislam Es'ad Efendi'nin Nevşehirli İbrahim Paşa'ya sunduğu Atrabu'l Asar'ı)



1720



İstanbul'da devlet tarafından bir ipekli imalathanesinin kurulması



1720



Batıya hediye gönderilen ilk mehter takımı (III. Ahmed tarafından Lehistan'a)



1720



III. Ahmed için tasvirleri Levni tarafından yapılan Surname-i Vehbi



1721



Çelebi Mehmed Efendi'nin sefaret vazifesiyle Fransa'ya gidişi



1723



İran seferinin üç cepheli olarak açılışı



1724-1725



Azerbaycan harekatı, Tebriz ve Cence'nin alınışı



1726



İbrahim Müteferikka tarafından ilk Türk matbaasının kuruluşu



1727-1839



Türk matbaasının kuruluşu ve yeni unsurlar devresi



1729



"Zer-i mahbub" adıyla yeni bir altının piyasaya sürülmesi



1729



Cevheri'nin Lügat-ı Sıhah'ının Vankulu tarafından yapılan tercümesinin matbaada basılan ilk kitap olması



1730



Yanyalı Mehmed Esad b. Ali b. Osman'ın ölümü



1730



Patrona Halil isyanı, III. Ahmed'in hal'i, I. Mahmud'un cülusu



1732



Osmanlı-İran barışı



1733



İran Savaşı'nın hızlanması, Nadir Şah'ın başarıları



1733



Kefe Mukataası'nın, İstanbul Mukataası Kalemi ile birleştirilmesi



1735



Bonneval Ahmed Paşa (Comte de Bonneval) nezaretinde Humbaracı Ocağı'nın kurulması



1736



Osmanlı-Avusturya-Rus Savaşları



1736



Abdullah b. Ebi Bekr b. Süleyman el-Maraşi'nin ölümü



1739



Belgrad Antlaşması



1739



Rus tüccarlarına Karadeniz hariç olmak üzere, Osmanlı suları ve topraklarında ticaret hakkı tanınması



1742



Ömer Şifai'nin ölümü



1743



Osmanlı-İran Savaşı'nın yeniden hızlanması



1745



Matbaanın kurucusu İbrahim Müteferrika'nın ölümü



1746



Osmanlı-İran barışı



1747



Humbaracıbaşı Bonneval Ahmed Paşa'nın ölümü



1748



Avlonya ve Eğriboz mukataalarının Bursa Mukataası Kalemi'ne katılması



1748-1755



İstanbul'da I. Mahmud ve III. Osman tarafından Nuruosmaniye Camii'nin inşa ettirilmesi



1751



Osmanlı musikisi üzerine Batıda yazılan ilk eser (Charles Fonton'un Essai'si)



1754



I. Mahmud'un ölümü, III. Osman'ın cülusu



1757



III. Osman'ın ölümü, III. Mustafa'nın cülusu



1757-1758



Haremeyn mukataalarının satış ve iltizam işlerinin defterdar tarafından yürütülmeye başlanması



1758



Mustafa Rakım'ın Ünye'de doğuşu



1760 (1173)



Abbas Vesim Efendi b. Abdurrahman b. Abdullah'ın ölümü



1766



Haremeyn mukataalarının darphanece idare olunmaya başlanması



1768



Osmanlı-Rus Savaşı'nın başlaması



1770



Rus filosunun İngilizler'in yardımıyla Akdeniz'e girmesi



1770-1776



Fransız Subayı Baron de Tatt'un İstanbul'da bulunması



1771



Kırım'ın işgali



1772



Tersane yakınlarında Topçu Mektebi'nin kurulması



1773



Mühendishane-i Bahri-i Hümayun'un kuruluşu



1773-1774



Darphanenin Hazine-i Amire'nin yedeği vazifesini görmeye başlaması



1774



Avrupa tarzında teşkil edilmiş olan Sürat Topçuları Ocağı'nın kurulması; Bedreddin Hasan b. Burhaneddin İbrahim el-Ceberti'nin ölümü



1774



Sür'at Topçuları Ocağı'nın kurulması



21 Temmuz 1774



Küçük Kaynarca Antlaşması ve Ruslar'a Karadeniz'de seyrüsefer hakkı tanınması



29 Nisan 1775



Tersane ambarlarında bir odada "Hendese Odası" nın kurulması



1776



Mühendishane-i Bahri-i Hümayun'un açılışı; Boğdan Prensi Alexandır İspilanti Bey'in Bükreş ve Yaş'ta Rum Ortodoks cemaatinde, yeni tarz eğitimin ilk adımları atması; Hendese odasına nizam verilmesi



10 Mart 1779



Aynalıkavak Tenkihnamesi



1780



Mehmed Esad Yesari'nin ta'lik hattında Osmanlı üslubunu buluşu



1781



Hendese odasının Mühandishane olarak isimlendirilmesi



1783



Rusya'nın Kırım'ı ilhakı



1784



Avusturyalılar'a Karadeniz'de seyrüsefer hakkı verilmesi



1784



Fransız Lafitte-Clave ve Monnier'in Tersane'deki mühendishanede istihkam dersleri vermeleri



8 Ocak 1784



Osmanlı Devleti'nin Rusya'nın Kırım'ı ilhakını bir "sened" ile resmen tanıması



1787-1788



İstanbul'da bulunan Fransız uzmanların ve subayların tamamen ülkelerine dönmeleri



17 Ağustos 1787



Osmanlı-Rus Savaşı'nın ilanı



9 Şubat 1788



Rusya'nın müttefiki sıfatıyla Avusturya'nın da savaşa girmesi



1789



Kıymetli maden işlenmesinin yasaklanması ve neticesiz dış istikraz teşebbüsü



Ocak 1789



Özi Kalesi'nin Ruslar tarafından zaptı



7 Mayıs 1789



I. Abdülhamid'in ölümü ve III. Selim'in tahta çıkması



11 Temmuz 1789



Osmanlı-İsveç ittifakı



1790



İlk resmi Ermeni mektebinin Kumkapı'da açılması; Gelenbevi, İsmail b. Mustafa b. Mahmud'un ölümü



31 Ocak 1790



Osmanlı-Prusya ittifakı



27 Temmuz 1790



Avusturya'nın Prusya tarafından barışa zorlanması. Reichenbach Konvansiyonu



18 Eylül 1790



Yergöğü Mütarekesi



Ekim - Kasım 1790



Kili ve İsmail Kaleleri'nin Rusya tarafından zaptı



1791-1799



Mevlevi ayininde piyano (!) (Galata Mevlevihanesi, Şeyh Galib/III. Selim zamanı)



4 Ağustos 1791



Avusturya ve Osmanlı Devleti arasındaki son savaşın bitirilmesi. Ziştovi Antlaşması



11 Ağustos 1791



Rus Savaşı'nın sonu. Kalas Mütarekesi



1792



Nizam-ı Cedid hareketinin başlaması



1792



III. Selim devrinde 100'lük guruş basılması



10 Ocak 1792



Kırım'ın Rusya'ya bırakılması



10 Ocak 1792



Yaş Antlaşması



1793



Daimi elçiliklerin ıslahı ve Londra, Paris ve Viyana'da daimi elçilik ihdası



1793



Nizam-ı Cedid Ordusu'nun Kuruluşu



1793



Hasköy'de Humbaracı ve Lağımcı Ocağı kışlasında Mühendishane-i Cedide'nin açılması; Fazıl Hüseyin'in III. Selim'in sarayında hazırladığı Huban-name ve Zenannamesi'nin resimli bir nüshası



1793



Zahire Nezareti'nin kurulması



1793-1794



Baruthane-i Amire'de İngiliz perdahı barut imaline başlanması



1794



Halkalı'da yapılan Azadlu Baruthanesi'nin faaliyete geçmesi



1795



Lehistan'ın Avrupa haritasından silinmesi



1795



Mühendishane-i Berr-i Hümayun'un açılışı; Kara Mühendishanesi binasının inşası; Osmanlı sarayında ilk yabancı bando (Napolyon'un III. Selim'e gönderdiği)



1795



Zahire Hazinesi'nin kurulması



1797



Mühendishane'de açılan Matbaanın faaliyete geçmesi



1797



Paris, Viyana ve Berlin'de daimi elçilikler ihdası



1797



Pazvandoğlu isyanı



1797



Rumeli'de dağlı eşkiya hareketleri ve isyanları



17 Eylül 1797



Venedik Devleti'nin ortadan kaldırılması



1798



Mehmed Es'ad Yesari'nin İstanbul'da vefatı



3 Ocak 1798



Fransa'ya karşı Osmanlı-Rus ittifakı



1 Temmuz 1798



Fransa'nın Mısır'a saldırması



3 Eylül 1798



Fransa'ya savaş ilanı



1799



Neticesiz dış istikraz teşebbüsü



5 Ocak 1799



Fransa'ya karşı İngiltere ile ittifak



Şubat 1799



Napolyon'un El-Ariş ve Gazze'yi ele geçirmesi



Mayıs 1799



Napolyon'un Akka'da Cezzar Ahmed Paşa tarafından mağlup edilmesi



Ağustos 1799



Napolyon'un Fransa'ya dönmesi, Mısır'ın işgalinin devamı



1800



Takvimlerin Jacques Cassini Zicine göre hazırlanmaya başlaması



Mart 1800



Rus ve Osmanlı kuvvetlerinin Yedi Ada Cumhuriyeti'ni kurmaları



1801



Kara Mühendishanesi hocalığına Hüseyin Rıfkı Tamani'nin getirilmesi; Gevrekzade Hafız Hasan Efendi'nin ölümü



Ağustos 1801



Mısır'ın tahliyesine dair mütareke



1802



Fransız ve İngiliz gemilerinin kendi bayrakları altında Karadeniz'e çıkmalarına müsaade edilmesi



1802



Avrupa ile ticaret yapan Osmanlı gayri müslim tüccarına Avrupa devletleri tüccarı statüsünün tanınmasıyla "Avrupa tüccarı" denilen sınıfın ortaya çıkması



25 Haziran 1802



Paris Antlaşması. Fransa ile barış



1803



"Ayvalık İkonomos Akademisi'nin kurulması; "Kuruçeşme Rum Mektebi (Helleno Philosophical School)"nin kurulması



Şubat 1804



Sırp isyanlarının başlaması



1805



Avrupa tarzında ilk hastane'nin Kasımpaşa'daki Tersane-I Amire'de açılması



1805



Osmanlı Devleti'nin Napolyon'un "İmparator" unvanını tanıması



1805



Tersane Hazinesi'nin kurulması



1805



Beykoz Çuka ve Kağıt Fabrikası'nın faaliyete geçmesi



Temmuz 1805



Mehmed Ali Paşa'nın Mısır'a vali olarak tayini



1806



Nizam-ı Cedid'in başarısızlığı ve gerilemesi. İkinci Edirne Vak'ası



1806



Osmanlı-Rus Savaşı



1806



III. Selim'in Mühendishan-i Berri-i Hümayun kanunnamesi



Ocak 1806



Tersane Tıbbiyesi'nin kurulması



Ekim 1806



Memleketeyn 'in Rusya tarafından işgal edilmesi



1807



Vehhabi isyanının had safhaya varması. Haccın engellenmesi



20 Şubat 1807



İngiltere'nin Rusya'nın yanında Osmanlı savaşına iştiraki ve İngiliz filosunun İstanbul önlerine gelmesi



Mart - Eylül 1807



İngiliz filosunun İskenderiye'ye saldırması ve Mehmed Ali tarafından mağlup edilmesi



25 Mayıs 1807



Nizam-ı Cedid'e karşı ayaklanma



29 Mayıs 1807



III. Selim'in tahttan indirilmesi ve Nizam-ı Cedid'in ilgası



29 Mayıs 1807 - 28 Temmuz 1808



IV. Mustafa devri. Siyasi istikrarsızlıklar ve darbeler



1808



Mustafa Rakım'ın celi sülüs ve tuğra'ya yeni üslubunu getirişi



28 Temmuz 1808



Alemdar Mustafa Paşa'nın müdahalesi, IV. Mustafa'nın tahttan indirilmesi, III. Selim'in katli, II. Mahmud'un tahta çıkması



28 Temmuz 1808 - 16 Kasım 1808



Alemdar'ın kısa süren sadareti



29 Eylül 1808



Sened-i İttifak : Devletin ayanlarla uzlaşması



15-16 Kasım 1808



Yeniçeri Ayaklanması : Alemdarın Sonu



5 Ocak 1809



İngiltere ile süren savaşın sonu : Kal'a-i Sultaniyye Antlaşması



1810



II. Mahmud devrinde beşlik "cihadiyye"lerin basılması



1810



İzmir Jimnasium'unun kurulması; Yesarizade Mustafa İzzet'in ta'lik'e son şeklini verişi



1812



Vehhabi ayaklanmasının Mehmed Ali Paşa tarafından bastırılması



1812



Fransız postalarının ilk kuruluşu



28 Mayıs 1812



Rus Savaşı'nın sonu : Bükreş Antlaşması, Sırbistan'a özerklik verilmesi



1816



Miloş Obronoviç'in "başknez" olarak tanınması ve Sırbistan'ın özerliğinin temini



1817



Hüseyin Rıfkı Tamani'nin ölümü



Şubat - Mart 1821



Eflak ve Mora'da Rum isyanlarının başlaması



1823



Avrupa ile ticaretin Türk gemileriyle yapılmasına teşebbüs edilmesi



1824



Rum ayaklanmasını bastırmak üzere Mısır kuvvetlerinin çağrılması



1824



Fatih Külliyesi'ndeki Darü'ş-Şifa'nın yıkılması; Sultan II. Mahmud'un Talim-i sıbyan adı ile ferman yayınlaması; St. Pierre mektebinin kurulması



1826



İhtisab müessesesinin düzenlenmesi



1826



Şinasi'nin doğumu; Mustafa Rakım'ın İstanbul'da vefatı; Ermeni ustalara Nakkaşlık hakkının verilmesi



14 Haziran 1826



Yeniçeri Ocağı'nın ortadan kaldırılması, Asakir-i Mansure-i Muhammediyye'nin kurulması



7 Ekim 1826



Rusya ile Akkerman Antlaşması'nın akdi



1827



Osmanlılar'ın İngiliz yapısı ilk buharlı gemiye sahip olmaları



1827



Tıphane-i Amire'nin kurulması; İlk "Marş-ı Sultani" bestesi (G. Donizetti, II. Mahmud'a)



1827



Mukataa Hazinesi'nin Hazine-i Amire'den ayrılması



4 Nisan 1827



İngiltere ile Rusya arasında Yunanistan'ın bağımsızlığına dair Petersburg Protokolü



Temmuz 1827



Mısır kuvvetlerinin Rum isyanını bastırmaları, Atina'nın teslimi



20 Kasım 1827



Navarin saldırısı : Osmanlı-Mısır donanmasının yakılması



26 Nisan 1828



Rusya'nın savaş ilan etmesi



1829



Ziya Paşa'nın doğumu; Mahmud Celaleddin'in İstanbul'da vefatı; Şevki Efendi'nin İstanbul'da doğuşu



1829



Deli Teşkilatının kaldırılması



14 Eylül 1829



Edirne Barışı : Yunanistan'ın bağımsızlığı



1830



Mühendishane-i Bahri'nin Heybeliada'daki kışlaya taşınması; İshak Efendi'nin Mühendishane başhocalığına getirilmesi; Avrupa'ya talebe gönderilmeye başlanması



1830



Tiftik keçisinin Güney Afrika'da yetiştirilmeye başlanması



1830



Katolik ermeni cemaatinin ve kilisesinin resmen tanınması



1830-1831



Nüfus sayımları



5 Temmuz 1830



Fransızlar'ın Cezayir'e saldırmaları ve ele geçirmeleri



1831



İlk saray konservatuarı (Mızıka-i Hümayun ve Saray Harem Orkestrası)



1831



Timarların kaldırılması (müessese sembolik olarak daha uzun süre devam etti)



1831-1834



İshak Efendi'nin dört ciltilik Mecmua-i Ulum-ı Riyaziye adlı eserinin basılması



1 Kasım 1831



İlk gazete Takvim-i Vekayi'nin neşri



1832



Tıphane-i Amire'nin Şehzadebaşı'ndan Cerrahhane'nin bulunduğu binaya nakledilmesi



1832



Memuriyette, ilmiyye ve mülkiyyede rütbelerin yatayına eşitlenip derece ve elkabın (titulature) tesbiti



1832



Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa'nın isyanı



1832



İstanbul-İzmit "posta yolu" nun yapımı



1832



İngiliz postalarının kuruluşu



29 Ocak 1832



Topkapı Sarayı'na bitişik Gülhane bahçesinde mevcut binalarda Cerrahhane-i Amire'nin açılması



12 Aralık 1832



Mısır kuvvetlerinin Konya'da Osmanlı ordusunu yenmeleri



1833



Feshanenin kuruluşu



2 Şubat 1833



Mısır kuvvetlerinin Kütahya'ya kadar ilerlemeleri



5 Nisan 1833



Rus kuvvetlerinin yardım amacı ile Beykoz'a asker çıkartmaları ve Rus filosunun İstanbul'a gelmesi



Mayıs 1833



Mehmed Ali'nin uzlaşmaya zorlanması : Kütahya Sözleşmesi



8 Temmuz 1833



Mehmed Ali Paşaya karşı Osmanlı-Rus ittifakı : Hünkar İskelesi Antlaşması, Boğazlar'ın diğer devletlere kapatılması



18 Eylül 1833



Münchengraetz Antlaşması



1834



Maçka Kışlası'nda, Mekteb-i Harbiye'nin kurulması



1834



Mukataat Hazinesi'nin isminin "Mansure Hazinesi" olarak değiştirilmesi



1835



Hazine-i Amire ile darphanenin birleştirilmesi



1835-1845



İlk halk konserleri [Tanburi Aleksan Efendi (1815-1864) İstanbul Süleymanpaşa Hanı'ndaki kahvede]



1836



Başhoca İshak Efendi'nin ölümü



1836



İslimye Çuka Fabrikası'nın devlet tarafından işletilmeye başlanması



11 Mart 1836



Umur-ı Hariciye Nezareti'nin kurulması (hatt-ı hümayun tarihi 23 Zilkaade 1251)



26 Kasım 1837





Osmanlı yapımı "Eser-i Hayr" adlı buharlı geminin denize indirilmesi



1838





Mekteb-i Adli'nin açılması; Üsküdar'da Cemaran adlı Ermeni yatılı yüksek okulunun kurulması; Müderrishane-i Bahri'nin Tersane'deki yeni binasına nakledilmesi; Sultan II. Mahmud'un ilk öğretim alanında yeni bir teşebbüse girişmesi; Sami Efendi'nin İstanbul'da doğuşu



1838





Maliye Nezareti'nin kurulması ve Hazine-i Amire'nin darphaneden ayrılıp Mansure Hazinesi'yle birleştirilmesi



1838





Defterdarlığın Maliye Nazırlığı'na çevrilmesi



24 Mart 1838





Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliyyenin kurulması



16 Ağustos 1838





İngiliz tüccarına geniş imkanlar tanıyan Balta Limanı Ticaret Muahedesi'nin imzalanması. Bu muahede ile gümrük resmi oranının ihracatta %12, ithalatta %5 olarak tesbiti



1839





"Kaime-i mutebere-i nakdiyye"nin çıkarılması



1839





Ali Süavi'nin doğumu; Mekatib-i Rüşdiye Nezareti'nin kurulması; Mekteb-i Tıbbiye'nin Galatasaray'daki yeni binasına taşınması ve mektebin adının Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane olarak değiştirilmesi; Mekteb-i Ulum-ı Edebiye'nin açılması; Notre Dame de Sion Kız Lisesi'nin kurulması



1839-1844





Dr. Bernard'ın Mekteb-i Tıbbiye nazırlığı dönemi



1839-1845





Mekteb-i Fenn-i Nücum'un faaliyet dönemi



24 Haziran 1839





Mehmed Ali ile savaşın tekrar başlaması, Osmanlı kuvvetlerinin Nizip mağlubiyeti



1 Temmuz 1839





II. Mahmud'un vefatı üzerine Abdülmecid'in tahta çıkması, Osmanlı donanmasının Mehmed Ali'ye teslimi



3 Kasım 1839





Tanzimat Fermanı'nın ilanı



3 Mayıs 1840





Ceza Kanunname-i Hümayunu'nun Fransa'dan mülhem bir biçimde düzenlenmesi ve kabulü (14 Temmuz 1851'de bu kanun, kanun-u cedid olarak tadilatla yeniden yürülüğe girer)



1840





Gayri müslim tebaadan Avrupa'ya talebe gönderilmeye başlanması



1840





Tanzimat'ın tatbik edildiği yerlerde temettü vergisi konulma kararı



1840





Bütün hazinelerin Maliye Hazinesi'ne katılması



1840





Posta Nezareti'nin kurulması



21 Aralık 1840





Namık Kemal'in doğumu



1841





Lübnan olayları



1841-1906





Ahmed Ali Paşa'nın doğumu. (ressam)



24 Mayıs 1841





İngiltere'nin yardımıyla Mısır meslesinin halli, Mısır'ın veraset usulü ile Mehmed Ali Paşa'ya bırakılması



13 Temmuz 1841





Londra Boğazlar Mukavelenamesi



1842





Askeri Baytar Mektebi'nin açılması



1842-1910





Osman Hamdi (ressam, eğitimci, müzeci, arkeolog)



1843





Hereke Fabrikası'nın kurulması



1843





Zeytinburnu Demir Fabrikası inşaatına başlanması



1843





Muhdes kara gümrüklerinin kaldırılması



1843





Feshane'ye çuka dokuma tezgahlarının ilavesi



1 Şubat 1844





Tashih-i sikke



1844





Feshane'de buhar makinelerinin kullanılmaya başlanması



1845





İzmir'de su kuvvetiyle çalışan kağıt fabrikasının kurulması



1845





Bahriye Mektebi'nin Heybeliada'daki binasına taşınması; Kadı yetiştirmek için Süleymaniye'de "Muallimhane-i Nüvvab" medresesinin kurulması; Rüşdiyelerin Darü'l-fünun'a öğrenci yetiştiren orta dereceli mektepler olarak kabul edilmesi



Ocak 1845





Sultan Abdülmecid'in Meclis-i Vala'yı ziyareti



13 Mart 1845





Meclis-i Muvakkat'ın (Geçici Maarif Meclisi) çalışmalarına başlaması



10 Nisan 1845





Polis (zabıta) teşkilatının kuruluşu (12 Rebiülevvel 1261 tarihli nizamname)



1846





Meclis-i Maarif-i Umumiye kurulması; Mekatib-i Umumiye Nezareti'nin kurulması; Başhoca Seyyid Ali Paşa'nın ölümü



1846





Rus Ticaret Muahedesi



16 Şubat 1846





Zabtiye müşiriyetinin kurulması



##############





Darü'l-Fünun kurmada ilk teşebbüs



1847





Timarlı Sipahi Teşkilatı'nın ilgası



1847





Telgrafın Beylerbeyi Sarayı'nda denenmesi



1847





Dersaadet Bankası'nın kuruluşu



1847





İstanbul'da ilk piyano resitali (Liszt Abdülmecid'e Donizetti'nin Mecidiye Marşı'nı çalıyor); Yeşilköy'de bulunan Ayamama Çiftliğinin ziraat talimhanesi şekline getirilerek ilk pamuk ziaati uygulama eğitiminin burada verilmeye başlanması



1 Mart 1847





Recaizade Ekrem'in doğumu



1848





Avrupa'da liberal ihtilaller : Polonya ve Macaristan'da milliyetçi ayaklanmalar



1848





Protestan Ermeni cemaatinin ve kilisesinin resmen tanınması



1848





İstanbul'da ilk Sanayi Mektebi'nin kurulmasına teşebbüs edilmesi



16 Mart 1848





İstanbul'da Darü'l-Muallimin açılması



18 Kasım 1848





Osmanlı yapımı ilk demir vapurun denize indirilmesi



1849





Veteriner öğretim faaliyetlerine başlanması; Yesarizade Mustafa İzzet'in İstanbul'da vefatı



1850





1847'den geçerli sayılmak üzere gümrük resimlerine esas teşkil eden mal fiyatlarında ithalatta %20, ihracatta %16 indirim yapıldıktan sonra gümrük resimlerinin tesbit edilmesi kararı



1850





Ticaret Kanunname-i Hümayunu'nun kabulü



1850





İlk faizsiz kaimenin çıkarılması



1850





Muallim Naci'nin doğumu



12 Mart 1850





Darü'l-Maarif'in öğrenime başlaması



1851





Ceza Kanunname-i Hümayunu'nun kabulü



1851





Londra Sergisi



1851





Akademik karakterde ilk ilmi dernek olan Encümen-i Daniş'in açılması



18 Temmuz 1851





Encümen-i Daniş'in kurulması



1852





Abdülhak Hamid'in doğumu; İstanbul Şark Cemiyetinin (Societe Orientale de Constantinople) kurulması



1853





"Mukaddes yerler" meselesi, Rusya'nın tazyikleri ve Kırım Savaşı'nın patlaması



1853





İstanbul'da I. Abdülmecid tarafından Dolmabahçe Sarayı'nın inşa ettirilmesi



1854





İlk dış istikraz : Borçlanma devrinin ve alışkanlığının başlaması



1854





Meclis-i Vala'nın "Meclis-i Ali-yi Tanzimat" ve "Meclis-i Ahkam-ı Adliye'ye" ayrılması



1854





İhtisab teşkilatının lağvı



12 Mart 1854





Rusya'ya karşı İngiltere ve Fransa ile ittifak



1855





Piyanonun yüksek sosyeteye geçişi [Leyla (Saz) Hanım'ın babası Hekimbaşı İsmail Paşa'nın köşküne İtalya'dan getirtilen]



1855





Gayri müslimlerden alınan "cizye"nin kaldırılması



1855





Paris Sergisi



16 Ağustos 1855





İstanbul'da Şehremanetinin kurulması (modern belediye idarelerinin başlangıcı)



9 Eylül 1855





Osmanlı İmparatorluğu'nda telgrafın hizmete girmesi



14 Kasım 1855





Et ve Ekmek dışında hemen bütün maddelerden narhın kaldırılması



1856





Rusya'nın Asya'da Türk illeri istikametinde fetihlere başlamasının şartlarının oluşması



1856





Bank-ı Osmani'nin kurulması



1856





Arap alfabesinin Mors alfabesine uyarlanmasıyla telgrafların Türkçe olarak çekilmeye başlanması



1856





Islahat Fermanı



1856-1860





Köstence-Çernevo'da demiryolu hattının yapımı



1856-1866





İzmir-Aydın demiryolu hattının yapımı



15 Şubat 1856





İstanbul Tıp Cemiyeti'nin (Societe Medicale de Constantinople) kurulması



18 Şubat 1856





Islahat Fermanı'nın ilanı



30 Mart 1856





Paris Barış Antlaşması



30 Mart 1856





Rusya'nın bozguna uğraması



30 Mart 1856





Karadeniz'in tarafsız ve silahsız bir hale getirilmesi



22 Mayıs 1856





İstanbul Tıp Cemiyeti'ne Şahane ünvanının verilmesi ve cemiyetin adının, Cemiyet-i Tıbbiye-i Şahane olarak değişmesi



1857





Orman Mektebi açılması hususunda ilk teşebbüs



1857





Cidde olayları ve İngiliz kuvvetlerinin, müslim-gayri müslim çatışmalarına müdahalesi



1857





Gümrük resminin, eşyanın vardığı değil çıktığı yerde alınması usulünü getiren Mahrec Nizamnamesi'nin yayımlanması



1857-1862





Beyrut - Şam şosesinin yapımı



17 Mart 1857





Maarif-i Umumiyye Nezareti'nin kurulması



6 Kasım 1857





Paris'te Mekteb-i Osmani adında bir Osmanlı mektebinin açılması



1858





Ceza Kanunname-i Hümayunu'nun kabulü



1858





Kız rüşdiye mekteplerinin açılması



1858





Kaimelerin iptali için dış istikraz yapılması



1858-1859





Emlak, arazi ve temettü vergilerinin ayrılması



6 Haziran 1858





Arazi Kanunnamesi'nin kabulü



8 Haziran 1858





Beyoğlu ve Galata'da kurulacak Altıncı Daire-i Belediyye'nin nizamname-yi umumisi (ilk örnek belediye)



1859





Kaimelerin piyasadan toplanabilmesi için "iane-i umumiyye" toplanması



1859





Fransızca'dan yapılan ilk şiir tercümesi risalesi, Şinasi'nin Tercüme-i Manzume'sinin neşri



12 Şubat 1859





Mekteb-i Mülkiyye'nin kuruluşu



1860





Ticaret mahkemelerinin kuruluşu



1860





İlk basılı yerli tiyatro, Şinasi'nin Şair Evlenmesi'nin tefrika edilmesi



1860-1861





Lübnan ve Suriye Olayları



1860-1861





Lübnan'ın imtiyazlı bir eyalet haline getirilmesi



22 Ekim 1860





Tercüman-ı Ahval gazetesinin yayına başlaması



1861





Abdülmecid'in vefatı ve Abdülaziz'in tahta çıkması



1861





Cemiyet-i İlmiyye-i Osmaniye'nin kuruluşu



1861





Usul-i Muhakemat-ı Ticaret Nizamnamesi'nin kabulü



1861-1866





Rusçuk - Varna demiryolu hattının yapımı



9 Haziran 1861





Cebel-i Lübnan mutasarrıflığı'nın hususi statüsünün tesbiti ve Cebel-i Lübnan nizamnamesi



9 Haziran 1861





David Paşa'nın Lübnan'a vali olarak atanması



29 Nisan 1861





Fransız ve İngilizler'le Kanlıca Ticaret muahedelerinin yapılması. Bu muahede dış ticarette gümrük resmi oranının %8'e yükseltilmesi ve esnaflıkta inhisar sisteminin kaldırılması



1862





Tuna vilayetinin kuruluşu ve Mithad Paşa'nın vali olarak tayini



1862





Gümrük resimlerine esas teşkil eden mal fiyatlarında %10 indirim yapıldıktan sonra gümrük resmi alınmaya başlanması



1862





Kaimelerin piyasadan tamamıyla toplanması



1862





Altının değerinin 100 kuruş olarak tesbiti



1862





Roman türünde Batıdan yapılan ilk tercüme, Fenelon'dan Tercüme-I Telemak'ın Yusuf Kamil Paşa tarafından yayınlanması; Cemiyet-I Tıbbiye-i Osmaniye'nin kurulması



1862





Mahrec-i Aklam'ın kurulması



20 Temmuz 1862





Mekteb-i Maarif-i Adliye'nin, "Mekteb-i Aklam" adı altında yeni bir şekle sokulması



8 Ekim 1862





Islah-ı Sanayi Komisyonu'nun teşkil edilmesi



1863





Abdülaziz'in Mısır'a seyahati



1863





Mithad Paşa tarafından Niş'te ilk Islahhane'nin (sonraki yıllarda Sanayi Mektebi) kuruluşu



1863





İstanbul Eczacılık Cemiyeti'nin (Societe de Constantinople) kurulması; Protestan Robert Koleji'nin açılması



1863





Menafi Sandığı'nın kurulması



1863





Mektuplara pul yapıştırılmaya başlanması



1863





Ticaret-i Bahriyye Kanunnamesi'nin kabulü



13 Ocak 1863





Darü'l-Fünun'da, halka açık serbest konferans şeklinde derslere başlanması



18 Şubat 1863





Sultanahmet Sergisi'nin (Sergi-i Umumi) açılışı



1864





Mekatib-i Sıbyan-ı Müslime Komisyonu'nun kurulması; Mekteb-i Harbiye dahilinde Erkan-ı Harp sınıfının açılması; Cemiyet-i Tedrisiye-i İslamiye'nin (Darü'ş-Şafaka) kurulması; Saint Joseph okulunun kurulması; İlk basılmış nazariyat kitabı (Haşim Bey'in Mecmu'atü'l-Makamat'ı)



1864





İyonya adalarının (Yedi Ada Cumhuriyeti'ni oluşturan adalar) İngiltere tarafından Yunanistan'a verilmesi



1864





Karadan Hindistan'ı Avrupa'ya bağlayan telgraf hattının tamamlanması



1864





Islah-ı Sanayi Komisyonu'nun kuruluşu



1864





Nizamiye mahkemelerinin kuruluşu



1864-1876





Paris'e talebe gönderilmesi



8 Ekim 1864





Vilayet Nizamnamesi'nin kabulü



1865





Müstakil Romen kilisesinin kurulması



1865





İstanbul Birinci Şehir Postası'nın kuruluşu



1865





Darü'l-Fünun binasının inşasının tamamlanması ve Maliye Nezareti'ne tahsis edilmesi; Mekteb-i Tıbbiye'nin nazırlığına Cemaleddin Efendi'nin getirilmesi



Eylül 1865





Mekteb-i Osmani'nin lağvedilmesi



1866





Girit isyanları , Yunanistan ile birleşme faaliyetleri



1866





Tezkire türünün son örneği olan Hatimetü'l-Eş'ar'ı yazan Fatih'in ölümü; Halid Ziya'nın doğumu



1866





Mısır veraset usulünün değiştirilmesi



1866





Ahmed Süreyya Emin Bey'in modelini hazırladığı seri ateşli topla Osmanlılar'ın topçulukta hamle yapması



1866





Simkeşler Şirketi'nin kuruluşu



1866





Dahilde sarfedilecek malların rayiç fiyatından %10 indirim yapıldıktan sonra gümrük resimlerinin tesbit edilmesi kararı



1866-1867





Avusturya'nın Prusya karşısında mağlup olması ve Macaristan ile eşit bir birlik kurması : Avusturya-Macaristan İmparatorluğu



1867





Sırbistan'daki son Osmanlı askeri temsiliyetinin ortadan kaldırılması, Sırp kalelerinin tahliyesi



1867





Rüşdiyelere gayri müslim talebe alınmaya başlanması; Beyrut Amerikan Üniversitesi'nin kurulması



1867





Mısır Valisi İsmail Paşa'nın "hıdiv" olması



1867





Genç Osmanlılar'ın Avrupa'ya kaçmaya başlamaları



1867





Yabancılara mülk edinme hakkının verilmesi



1867





Bahriye Nezareti'nin Kuruluşu



1867





Saraçlar Şirketi'nin kuruluşu



1867





Menafi Sandığı'nın bütün vilayet ve sancak merkezlerine yayılması



1867-1876





İzmir Rıhtımı'nın inşası



22 Şubat 1867





Eğitim sahasında Fransız notasının verilmesi



8 Haziran 1867





Mısır'a hıdivlik statüsünün verilmesi



21 Haziran 1867





Sultan Abdülaziz'in Avrupa seyahati



1868





Ali Paşa'nın Girit isyanlarını teskin etmesi ve Girit'e özerk bir statü verilmesi



1868





Galatasaray Sultanisi'nin açılması



1868





İstanbul Emniyet Sandığı'nın kurulması



1868





Demirciler ve Dökümcüler şirketlerinin kuruluşu



1868





Yunan postasının kapatılması



1868





Feshane'nin modern bir dokuma fabrikası haline getirilmesi



1868





Darü'l-Muallimin-i Sıbyan'nın açılması; Mekteb-i Hiref ve Sanayi'nin kurulması; Sanayi Mektebi'nin kurulması



1 Mart 1868





Adliye Nezareti'nin kurulması



1 Nisan 1868





Şura-yı Devlet'in teşekkülü ve Divan-ı Ahkam-ı Adliyye'nin ayrı bir temyiz organı olarak ayrılması



1 Eylül 1868





Mekteb-i Sultani'nin açılması



1869





Süveyş Kanalı'nın açılması



1869





Osmanlı Ordusu'nun Nizamiye, Redif ve Mustahfız diye üç bölüme ayrılması



1869





Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye'nin ilk kitabının kabulü



1869





Mekteb-i Harbiye dahilinde bir Baytar sınıfının açılması



8 Nisan 1869





İkinci Darü'l-Fünun binasının inşasının tamamlanması ve Darü'l-Fünun-ı Osmani'nin kurulması



26 Ağustos 1869





Turuk Nizamnamesi'nin kabulü



2 Eylül 1869





Maarif-i Umumiyye Nizamnamesi ile ilk ve orta tedrisatın düzenlenmesi



Ekim 1869





Darü'l-Fünun-ı Osmani'de talebe kaydına başlanması



1870





Müstakil Bulgar kilisesinin kurulması ve Bulgarlar'ın Rum Patrikhanesi'nin nüfuzundan çıkmaları



1870





Fransa'nın, Almanya ve Prusya Savaşı'nda ağır mağlubiyet alması



1870





Cenab Şehabeddin'in doğumu; Batılı tarzda ilk roman hikaye türünde, Ahmed Midhat'ın Su-i Zan-Esaret adlı kitabının neşri; Mühendishane'nin Maçka Harbiye Mektebi içerisinde topçu ve istihkam sınıflarında eğitim faaliyetlerine devam etmesi; Sıbyan mekteblerinin ıslahı ve iptidai adı altında yeni mekteplerin açılması; Darü'l-Fünun'ı Osmani'yi teşkil eden şubeler arasında "İlm-i hukuk" şubesinin de yer alması; Tıp eğitiminin Türkçe yapılmaya başlanması



1870





Karadeniz'in tekrar silahlandırılması ve Rusya'nın Paris Antlaşması'nın hükümlerini tanımaması



1870





Darülfünunun açılması teşebbüsü



1870-1927





Kemaledin Bey (mimar)



20 Şubat 1870





Darü'l-Fünun-ı Osmani'nin büyük bir merasimle açılması



26 Nisan 1870





Darü'l-Muallimat'ın açılması



2 Temmuz 1870





Kavanin ve Nizamat Dershanesi'nin açılması



Ekim 1870





Darü'l-Fünun müdürü Tahsin Efendi'nin umuma açık konferanslar (ders-I'am) tertip etmesi



1871





Sadrazam Ali Paşa'nın vefatı



1871





Saint-Esprit okulunun kurulması



1871





Abdülaziz'in şahsi idaresinin artması, Mahmud Nedim Paşa sadareti



1871





Dersaadet Tahvilat Borsası Nizamnamesi'nin yayımlanması



1871





Posta ve Telgraf nezaretlerinin birleştirilmesi ve İkinci Posta Nizamnamesi'nin neşri



22 Ocak 1871





İdare-yi Umumiyye-i Vilayat Nizamnamesi



13 Eylül 1871





Şinasi'nin ölümü



1872





Emniyet Sandığı'nın şubelerinin açılması



1872





Darü'l-Maarif idadisinin kurulması; Maadin Mektebinin kurulması



1873





Meclis-i Tetkikat-ı Şer'iyye'nin kuruluşu



1873





Mehmed Akif'in doğumu; Türkçe ilk modern tıp lugatı olan Lügat-ı Tıbbiye'nin neşredilmesi; Sava Paşa'nın yeni bir Darü'l-Fünun kurmakla görevlendirilmesi; Darü'l-Fünun-ı Osmani'nin kapanması



Haziran 1873





Mekteb-i Sultani'nin, Gülhane Bahçesi'ndeki Saray'a bitişik binalara nakledilmesi



1874





Rusya'nın kışkırtmaları ve Panislavist faaliyetlerin artması



1874





Hukuk Mektebi, Mülkiye Mühendis Mektebi ve Edebiyat Mektebi'nden oluşan Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin açılması; İstanbul Darü'l-Muallimi'nin açılması; İlk basılmış nota (Notacı Emin Efendi, 1845-1907)



1874





Kara gümrüklerinin lağvı



1874





Islah-ı Sanayi Komisyonu faaliyetinin durdurulması



1874-1875





Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin eğitime başlaması; Osmanlı İmparatorluğu'nda sivil mühendislik eğitiminin başlaması



1875





Bosna-Hersek isyanları



1875





Askeri rüşdiye mekteplerinin açılması; Mora Yenişehir İdadisi'nin açılması



1876





Bulgar isyanları



1876





Karadağ'ın Osmanlı Devleti'ne savaş ilanı



1876





Abdülaziz'in tahttan indirilmesi, V. Murad'ın tahta çıkması, hal'i ve Abdülhamid'in cülusu



1876





Meşrutiyet'in ilanı



1876





İstanbul'da Balkan krizini görüşmek üzere internasyonal bir konferansın toplanması : Tersane Konferansı



1876





İstikrazların mürettebat ödemelerinin durdurulması



1876





Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye'nin son kitabının kabulü



1876





Edebi roman hüviyetinde ilk eser olan, Namık Kemal'in İntibahı'nın neşri; İzmir ve Manastır'da yaıtılı idadiler açılması



23 Mart 1876





Ziya Gökalp'in doğumu



23 Aralık 1876





I. Meşrutiyet'in (Kanun-ı Esasi) ilanı



1877





Rusya'nın tecavüzü ve Osmanlı-Rus Savaşı'nın başlaması: Balkanlar'ın ve Doğu Anadolu'nun Rus işgaline uğraması



1877





Mahrec-i Aklam'ın Mekteb-i Mülkiye'nin idadi sınıflarıyla birleştirilmek suretiyle kaldırılması; Mekteb-i Tıbbiye'nin tekrar Gülhane'ye nakledilmesi; Fenn-i Resim ve Mimari Mektebi'nin kurulması



1877-1878





Darü'l-Fünun ve Mekteb-i Sultani'nin bir yıl eğitime ara vermesi



19 Mart 1877





İlk Meclis-i Meb'usan'ın içtimaı (o yılın 28 Haziran'ına kadar çalışır)



25 Eylül 1877





Dersaadet Belediye Kanunu (Meclis-i Mebusan'da müzakere edilerek kabul edilir)



5 Ekim 1877





Vilayet Belediye Kanunu'nun kabulü



13 Aralık 1877





Meclis-i Meb'usan'ın süresiz tatili



1878





Ayastefanos ve Berlin Antlaşmaları imzalanması



1878





Sırbistan, Karadağ ve Romanya'nın müstakil birer devlet olmaları



1878





Bulgaristan Prensliği'nin ortaya çıkması



1878





Ermeni meselesinin zuhuru



1878





Ali Suavi'nin öldürülmesi



1878





Kıbrıs'ın İngiltere tarafından ele geçirilmesi



1878





Bosna ve Hersek'in Avusturya-Macaristan'ın işgal ve idaresine terki



1878





Makedonya meselesinin ortaya çıkması



13 Şubat 1878





Meclisin kapatılması



Ekim 1878





Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin tekrar eğitime başlaması



1879





II. Abdülhamid devrinde basılan kaimelerin toplatılıp imha edilmesi



1879





Mehakim-ı Nizamiye Teşkilatı Kanunu'nun kabulü



1879





Mekatib-i Sıbyaniye Dairesi'nin kurulması; Maarif merkez teşkilatının yeniden düzenlenmesi



1879





Usul-ı Muhakemat-ı Cezaiyye Kanunu'nun kabulü



1880





Vergi reformu



1880





Yafa-Kudüs demiryolu hattının tamamlanması



1880





İlk köy romanı, Ahmed Midhat'ın Bahtiyarlık'ının neşri; Darü'l-Fünun-ı Sultani Turuk u Maabir Mektebi'nin ilk mezunlarını vermesi



1880





Usul-ı Muhakemat-ı Hukukiyye Kanunu'nun kabulü



13 Mart 1880





İstanbul'da bir kız idadisinin açılması



17 Mayıs 1880





Ziya Paşa'nın ölümü



Ekim 1880





Darü'l-Fünun-ı Sultani Hukuk Mektebi'nin ilk mezunlarını vermesi



20 Aralık 1880





Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin ilk mezunlarını vermesi; Journal de la Societe de Pharmacie de Contantinople'un yayınlanması; Cemiyet-I İlmiye'nin kurulması



1881





Mustafa Kemal'in Doğumu (ATATÜRK)



1881





Mısır'ın İngilizler tarafından işgali



1881





Düyun-ı Umumiyye idaresinin kurulması



1881





Mühendishane'de mümtaz sınıf adı altında yeni bir sınıf teşkil edilmesi; Darü'l-Fünun-ı Sultanı Turuk u Maabir Mektebi'nin faaliyetlerinin son bulması; Orman ve Maadin Mektepleri'nin birleştirilmesi



1882





Tunus'un Fransızlar tarafından işgali



1882





Muharrem Kararnamesi'nin neşri



2 Ocak 1882





Sanayi-i Nefise Mektebi'nin kurulması ve Osman Hamdi Bey'in müdür olması



1883





Osmanlı ordusunun Prusya askeri heyeti tarafından ıslahına başlanması



20 Haziran 1884





Mülkiye Mühendis Mektebi kurulması



1 Kasım 1884





Mülkiye Mühendis Mektebi'nin Mühendishane-I Berri-I Hümayun'un bir odasında eğitimine başlaması



2 Aralık 1884





Yahya Kemal'in doğumu



1885





Doğu Rumeli'nin Bulgaristan tarafından ilhakı



1885





Abdülhak Hamid'in Makber'inin neşri



18 Eylül 1885





Doğu Rumeli eyaleti valiliğinin Bulgaristan prensine verilerek bu bölgedeki kontrolün zayıflaması



1886





Adana-Mersin demiryolu hattının tamamlanması



1886





Maarif Nezareti'ne bağlı olarak Mekatib-i Gayri müslime ve Ecnebiye Müfettişliği'nin kurulması



1886





Adana-Mersin demiryolu hattının tamamlanması



1886





Maarif Nezareti'ne bağlı olarak Mekatib-i Gayri müslime ve Ecnebiye Müfettişliği'nin kurulması



1886-1887





Darü'l-muallimin'in yatılı hale getirilmesi



1887





Yedikule Havagazı Fabrikası'nın kurulması



1887





Ahmed Haşim'in doğumu; Şevki Efendi'nin İstanbul'da vefatı



5 Şubat 1887





Beşir Fuad'ın intiharı



1888





Haydarpaşa-İzmir-Ankara demiryolu imtiyazının Almanlar'a verilmesi



1888





Beyrut'ta Saint Joseph Katolik Tıp Mektebi'nin açılması; Baytar sınıfının tekrar Harbiye Mektebi bünyesine alınması



2 Aralık 1888





Namık Kemal'in ölümü



1889





İttihad-ı Osmanı Cemiyeti'nin (İttihat ve Terakki) kurulması



1889





İdadi öğrenimine dayanan dört yıllık bir Mülkiye Baytar Mektebi'nin kurulması



27 Mart 1889





Yakup Kadri'nin doğumu



1890





Bulgar Makedonya ve Anadolu'da Ermeni ihtilal çetelerinin faaliyetlerini arttırmaları



1891





Mülkiye Baytar Mektebi'nin Halkalı Ziraat Mektebi'ne yatılı olarak nakledilmesi



1891





Yol inşaatında bedenen çalışma mecburiyetinin paraya çevrilmesi



1891





Kadıköy - Kurbağalıdere Havagazı Fabrikası'nın kurulması



1891





Hereke Fabrikası'nın halı kısmının açılması



3 Kasım 1891





Darü'l-Muallim'in aliye şubesi açılması



1892





Haydarpaşa-İzmit demiryolu hattının işletmeye açılması



1892





Orman ve Maden Mektebi'nin kapatılması; II. Abdülhamid tarafından Yıldız'da porselen atölyelerinin kurulması



1893-1896





İstanbul-Selanik demiryolu hattının yapımı



1894





Halkalı Ziraat ve Baytar Mektebi'nin ilk veteriner mezunlarını vermesi; İmmaculée Conseption veya St Marie okulunun kurulması; İlk basılmış musiki lugatı (Hoca Kazım Bey'in Musiki Istılahatı)



1894





Sasun'da Ermeni olayları



1894





Selanik-Manastır demiryolu hattının tamamlanması



1895





İstanbul'da Ermeni olayları, yabancı devletlerin Ermeniler lehinde müdahaleleri



1895





Galata Rıhtımı inşaatının tamamlanması



1895





Gayri müslim okullarına Türkçe muallimi tayininin kararlaştırılması



1895





Baruthane-i Amire'de dumansız barut imal edilmesi



14 Şubat 1895





Sadrazam Said Paşa'nın beş fakülteden "darü'l-icaze" oluşan bir darü'l-fünun kurma teklifi



1896





Tevfik Fikret'in Servet-i Fünun'un edebi sayfalarının idareciliğini yüklenmesiyle Edebiyat-ı Cedide devrinin başlaması



1896





Ermenilerin Osmanlı Bankası'nın İstanbul şubesine saldırmaları



1896





Girit isyanının alevlenmesi



1896





Eskişehir-Konya demiryolu hattının tamamlanması



1897





Yunan kuvvetlerinin Girit'e çıkması, Yunan çetelerinin Rumeli'deki Osmanlı sınırlarına saldırmaları



17 Nisan 1897





Osmanlı-Yunan Savaşı ve Osmanlı zaferi



1898





Girit meselesinin devam etmesi; adaya muhtariyet verilmesi Osmanlı kuvvetlerinin geri çekilmesi, Yunan prensi Yorgi'nin vali olarak kabul edilmesi



1899





Bağdat demiryolu imtiyazının Almanlar'a verilmesi



1899





Arifiye-Adapazarı demiryolu hattının açılması



1900





Hicaz demiryolunun inşasına girişilmesi



1900





İstanbul Rıhtımı inşaatının tamamlanması



31 Ağustos 1900





Darü'l-Fünun-ı Şahane'nin kurulması



1901





Servet-i Fünun dergisinin geçici olarak kapatılmasıyla Edebiyat-ı Cedide topluluğunun dağılması; Lügat-ı Tıbbiye'nin ikinci baskısının yapılması; Vidinli Tevfik Paşa'nın ölümü



1901





Makedonya'da çete faaliyetlerinin artması, büyük devletlerin müdahaleleri



1901-1908





Hicaz demiryolu hattının yapımı



1902





Yemen isyanlarının tekrar başlaması



1902





Hereke Fabrikası'na çuka ve şayak tezgahlarının eklenmesi



23 Kasım 1902





Makedonya'da Bulgar İhtilal Cemiyeti'nin faaliyeti



23 Kasım 1902





Cum'a-ı Bala ayaklanması



23 Kasım 1902





Makedonya'ya özel ıslahat planı hazırlanması



8 Aralık 1902





Hüseyin Hilmi Paşa'nın geniş yetkilerle "umumi müfettiş" olarak Makedonya'ya tayini



1903





İdadilerin altı yıla çıkarılması



2-3 Ağustos 1903





İlinden (Aya ilya yortusu günü) isyanı



2-3 Ağustos 1903





Bulgar-Osmanlı Savaşı tehlikesinin doğması



31 Ağustos 1903





Şam Mekteb-i Tıbbiyesi'nin kurulması



Eylül 1903





Mürzsteg Programı : Makedonya'ya muhtariyet verilmesi



1904





Haydarpaşa Rıhtımı'nın tamamlanarak işletmeye açılması



1905





Hereke Fabrikası'nda fes imalatına başlanması



21 Temmuz 1905





Ermeniler'in II. Abdülhamid'e bombalı saldırı tertiplemeleri



1906





Akabe olayları ve Akabe krizi



1908





Beykoz Deri Fabrikası'nın Harbiye Nezareti'ne bağlanması



1908





Osmanlı Eczacı İttihat Cemiyeti'nin kurulması; Osmanlı Cemiyet-i İlmiye-i Baytariyesi'nin açılması; Osmanlı Mühendis ve Mimar Cemiyeti'nin kurulması



23 Temmuz 1908





II. Meşrutiyet'in ilanı



5 Ekim 1908





Avusturya- Macaristan'ın Bosna-Hersek'i ilhak ettiğini ilan etmesi.



6 Ekim 1908





Girit Rumları'nın adayı Yunanistan'a bağladıklarını ilan etmeleri



17 Aralık 1908





II. Meşrutiyet dönemi ilk Meclis-i Meb'usanının toplanması



1909





Adana'da Ermeniler'in ayaklanmaları



1909





Gayri müslimlere "bedel" yerine askerlik hizmeti konulması



1909





Fecr-i-Ati edebi topluluğunun kuruluşu; Cemiyetler Kanunu'nun çıkması; Dişhekimliği Okulu'nun açılması; Orman Mekteb-i Alisi adı altında yeni bir okul açılması; Mekteb-i Tıbbiye'nin, Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye ile birleştirilerek Haydarpaşa'ya nakledilmesi; Muallimhane-i Nüvvab'ın Medresetü'l-Kuzat adını alması; Mülkiye Mühendis Mektebi'nin Nafıa Nezareti'ne bağlanması ve Mühendis Mekteb-i Alisi adını alması



1909-1910





Osmanlı Mühendis ve Mimar Mecmuası'nın çıkması



27 Şubat 1909





Usul-i Muhasebe-ı Umumiyye Kanunu'nun kabul edilmesi



13 Nisan 1909





31 Mart Olayı



19 Nisan 1909





Hareket Ordusu'nun Yeşilköy'e varması, İstanbul'daki kargaşayason vererek düzeni sağlaması



27 Nisan 1909





II. Abdülhamid'in tahttan indirilmesi, V. Mehmed Reşad'ın tahta çıkarılması



21 Ağustos 1909





Darü'l-Fünun-ı Şahane'nin Vezneciler'deki Zeynep Hanım konağına taşınması



17 Aralık 1909





Meclisin açılması



1910





Arnavutlar'ın ayaklanmaları



1910





Dahili gümrüklerin tamamen kaldırılması



1910





Vilayet merkezlerindeki bir kısım idadilerin "lise"ye dönüştürülmeye başlanması; ilk çalgı metodu (Ali Salahi Bey, Kendikendine Ud Öğrenme Usulü, Matbaa-ı Amire).



1911





Sultan Reşad'ın Arnavutlar'ı teskin için Rumeli seyahatine çıkartılması



1911





İtalya'nın Trablusgarp ve Bingazi'ye saldırması ve işgali



1911





Gayri müslim cemaatlerin birleşerek mektepleri konusunda yeni bir düzenleme istemeleri; 78 devirli ilk plaklar (Tanburi Cemil, Orfeon Record)



1911-1912





Osmanlı İtalyan Savaşı



1912





Yeşilköy Hava Uçuş Okulu'nun Açılışı



1912-1913





Balkan devletlerinin Osmanlı-İtalyan Savaşı'ndan istifade etmek istemeleri : Balkan Savaşı



18 Ocak 1912





Meclis-i Meb'usan'ın feshi



25 Mart 1912





Türk Ocaklarının kurulması



18 Nisan 1912





II. Dönem Meclis-i Meb'usan'ın toplanması



18 Nisan 1912





İtalyanlar'ın Rodos, Oniki Ada ve Çanakkale Boğazı'na tecavüzleri



5 Ağustos 1912





II. Dönem Meclis-i Meb'usan'ın feshi



22 Temmuz 1912



Gazi Ahmed Muhtar Paşa hükümeti : Büyük Kabine



Eylül - Ekim 1912



I. Balkan Savaşı



15 Ekim 1912



Trablus ve Bingazi'nin İtalya'ya terki : Ouchy Antlaşması, Rodos ve Oniki Ada'nın İtalya elinde kalması



29 Ekim 1912



Kamil Paşa'nın sadareti



1913





Liselerin mevcut idadilerin yerini alması



23 Ocak 1913





Babıali Baskını : Mahmud Şevket Paşa'nın sadareti



13 Mart 1913





Muvakkat İdare-i Umumiyye-i Vilayet Kanunu (kanun meclisten geçmeden yürürlüğe girer)



30 Mayıs 1913





I. Balkan Savaşı'nın sona ermesi



11 Haziran 1913





Sadrazam Mahmud Şevket Paşa'nın öldürülmesi, Said Halim Paşa'nın sadareti



29 Haziran 1913





Balkan devletleri arasında savaş : Osmanlı mirasının paylaşılmasının kanlı kavgası



21 Temmuz 1913





Edirne'nin geri alınması



29 Ağustos 1913





Osmanlı-Bulgar barışı : İstanbul Antlaşması



14 Kasım 1913





Osmanlı-Yunan barışı : Atina Antlaşması



14 Aralık 1913





Osmanlı ordusunun Almanya tarafından ıslahı



1914





Ecnebi postalarının hepsinin kapatılması



1914





Dış ticarette gümrük resmi oranının %15'e çıkarılması



1914





Islah-ı Medaris Nizamnamesi



1914





Diş Hekimleri Mezunin ve Talebe Cemiyeti'nin kurulması; Türk Bilgi Derneği'nin kurulması; Medreset'ül-Hattatin'in kurulması; Dar'ül-Hilafeti'l-Aliyye Medreseleri'nin kurulması; Medresetü'l-Hattatin'in İstanbul'da açılışı; Medresetü'l-Hattatin'in açılışı; İlk resmi müzik ve tiyatro okulu (Darü'l-Elhan)



8 Şubat 1914





Anadolu'da Ermeni talepleri doğrultusunda ıslahatı öngören Osmanlı-Rus Antlaşması ("Muamele")



14 Mayıs 1914





III. Dönem Meslis-i Meb'usan



28 Haziran 1914





Avusturya-Macaristan veliahdının Saraybosna'da öldürülmesi



28 Temmuz 1914





Avusturya Macaristan'ın Sırbistan'a savaş ilanı



1 Ağustos 1914





Almanya'nın Rusya'ya savaş ilanı



2 Ağustos 1914





Meclis-i Meb'usan'ın süresiz tatili (IV. Ve son dönem meclis 12 Ocak 1920'de toplanacak ve 2 Nisan 1920'de İstanbul'un işgali üzerine dağıtılarak mebuslar sürgüne yollanacak)



2 Ağustos 1914





Osmanlı Devleti ile Almanya arasında ittifak antlaşmasının imzalanması



4 Ağustos 1914





Almanya'nın Fransa'ya, İngiltere'nin Almanya'ya savaş ilanı : I. Cihan Savaşı'nın başlaması



10 Ağustos 1914





Alman savaş gemilerinin (Yavuz ve Midilli) Boğazlardan geçmelerine izin verilmesi



9 Eylül 1914





1 Ekim tarihinden geçerli olmak üzere kapitülasyonların kaldırılması



12 Eylül 1914





İnas Darü'l-Fünun'unun kurulması



29 Eylül 1914





İslah-ı Medaris Nizamnamesi'nin yayınlanması



29 Ekim 1914





Karadeniz'e açılan Osmanlı filosunun Rus limanlarını topa tutması



Kasım - Aralık 1914





Enver Paşa kumandasındaki Osmanlı kuvvetlerinin Sarıkamış felaketi



3 Kasım 1914





Rusya'nın Osmanlı Devleti'ne savaş ilanı



5 Kasım 1914





İngiltere ve Fransa'nın Osmanlı Devleti'ne savaş ilanı



11 Kasım 1914





Osmanlı Devleti'nin İtilaf Devletleri'ne savaş ilanı



14 Kasım 1914





Cihad-ı Ekber ilanı



14 Kasım 1914





İnas Sanayi-I Nefise Mektebi'nin açılması



18 Aralık 1914





Mısır'ın İngiltere himayesinde bir "krallık" haline getirilmesi, Osmanlı Devleti'nin hukukuna son verilmesi



1915





Evrak-ı nakdiyye çıkarılması



1915





Gümrük resmi oranının %30'a yükseltilmesi



1915





Mekteb-i Tıbbiye'nin Darü'l-Fünun'a bağlanarak bugünkü İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne dönüşmesi



Ocak - Şubat 1915





Cemal Paşa kumandasındaki Osmanlı kuvvetlerinin Mısır seferi : Kanal hezimeti



Ocak - 18 Mart 1915





Müttefiklerin Çanakkale Boğazı'nı geçmeye çalışması : Çanakkale Savaşları



27 Mayıs 1915





Doğu Anadolu'da Ruslar'la işbirliği yapan Ermeni nüfusun iç bölgelere taşınması : Tehcir



1916





Hicaz ve Mekke'nin kaybı



1916





İzmit Dokuma Fabrikası'nın kapanması



1916





Tevhid-i Meskukat Kanunu



1916





Dar'ül-Hilafeti'l-Aliyye Medreseleri üstünde Medresetü'l-Mütehassısın adı altında bir ihtisas medresesi kurulması; İlk Musiki cemiyeti (Darü't-Talim-i Musiki)



1917





Yıldırım Orduları Grubu'nun kurulması



1917





Irak ve Suriye cephelerinin çöküşü



1917





Rusya'da Bolşevik ihtilalinin çıkması ve çarlığın sonu



1917





Cemaat mahkemelerinin kaza yetkisinin kaldırılışı



1917





Hukuk-ı Aile Kararnamesi'nin kabulü



25 Mart 1917





Şer'iyye mahkemelerinin Adliye Nezaretine bağlanması



6 Nisan 1917





Amerika Birleşik Devletleri'nin savaşa iştiraki ve Almanya'ya savaş ilanı



1918





Şam Mekteb-i Tıbbiyesi'nin Beyrut'un işgali neticesinde kapanması; Gazi Ahmed Muhtar Paşa'nın ölümü



3 Mart 1918





Brest Litowsk Antlaşması



3 Temmuz 1918





Sultan Reşad'ın vefatı ve Vahdeddin'in tahta çıkması



2 Ekim 1918





Bulgaristan'ın savaştan çekilmesi



8 Ekim 1918





Sadrazam Talat Paşa'nın istifası, Ahmed İzzet Paşa'nın sadareti



30 Ekim 1918





Mondros Mütarekesi'nin imzalanması



3-4 Kasım 1918





Almanya ve Avusturya'nın savaştan çekilmeleri



8 Kasım 1918





İzzet Paşa'nın istifası ve Tevfik Paşa'nın sadareti



13 Kasım 1918





İtilaf Devletlerinin İstanbul önlerine gelerek şehri teslim almaları



1919





Hukuk-ı Aile Kararnamesi'nin ilgası



1919





İstanbul Darü'l-Fünun-un bir ıslahat programı ile Osmanlı Darü'l-Fünun-u adıyla yeniden canlandırılmaya çalışılması; Harbiye Mektebi'nin adının "Muhtelit Harbiye Mektebi" olması



4 Mart 1919





4 Mart 1919 Damat Ferid Paşa'nın sadareti: Hürriyet ve İtilaf Partisi'nin iktidara geçmesi



15 Mayıs 1919





Yunanlılar'ın İzmir'i işgali ve Batı Anadolu'da ilerlemeleri



19 Mayıs 1919





Mustafa Kemal Paşa'nın İstanbul Hükümeti tarafından Anadolu'ya gönderilmesi



23 Temmuz 1919





Erzurum Kongresi



4 Eylül 1919





Sivas Kongresi



2 Ekim 1919





Damat Ferid'in istifası ve Ali Rıza Paşa'nın sadareti



22 Ekim 1919





Amasya Protokolü



24 Ekim 1919





Çıkarılan yeni bir nizamname ile fakültelere "medrese" denmeye başlanması ve Darü'l-Fünun'un ilmi muhtariyeti haiz olduğunun tasdik edilmesi



29 Kasım 1919





Misak-ı Milli : Milli gaye ve hedeflerin, milli sınırların belirlenerek ilanı



1920





Mektebi Harbiye'nin Ankara'da "Sunuf-ı Muhtelife Zabit Namzetleri Talimgahı" olarak açılması; İnas Darü'l-Fünun-un lağvedilmesi



16 Mart 1920





İtilaf işgal kuvvetlerinin İstanbul'daki resmi binalara girmeleri, meclisin dağıtılması ve kapanması, mebusların Anadolu'ya kaçmaları, ele geçenlerin İngilizler tarafından sürülmesi



5 Nisan 1920





Ferid Paşa'nın sadareti



11 Mayıs 1920





Ferid Paşa hükümetinin Mustafa Kemal'i idama mahkum etmesi ve askerlikten tardı



10 Ağustos 1920





İstanbul Hükümeti'nin Sevr Antlaşması'nı imzalanması



2-3 Aralık 1920





Gümrü Antlaşması'nın imzalanması



1921





Edebiyat ve Fen Fakültelerinde karma eğitime geçilmesi; askeri ve mülki baytar mekteplerinin "Baytar Mekteb-i Alisi" adı altında birleştirilmesi; Salih Zeki'nin ölümü



27 Ocak - 12 Şubat 1921





Londra Konferansı : Anadolu için söz söyleme hakkının Ankara Hükümeti'nde olduğunun tespiti



31 Mart 1921





II. İnönü Zaferi



3 Eylül 1921





Sakarya Meydan Savaşı



20 Eylül 1921





Fransa ile barış



1922





Türk Diş Tabipleri Cemiyeti'nin kurulması; Hukuk ve Tıp Fakültelerinde karma öğretime geçilmesi



27 Ağustos 1922





Büyük Taarruz : işgalci Yunan kuvvetlerinin imhası



30 Ağustos 1922





Büyük Zafer : Yunan Başkumandanı'nın esir edilmesi



9 Eylül 1922





İzmir'in kurtuluşu



11 Ekim 1922





Mudanya Mütarekesi



1 Kasım 1922





Saltanatın ilgası



16 Kasım 1922





Sultan Vahdeddin'in yurtdışına çıkması



16 Kasım 1922





Abdülmecid Efendi'nin halife olarak seçilmesi



1923





Birinci ilmi heyet'in Ankara'da toplanması; Darü'l-muallim'in Yüksek Muallim Mektebi adını alması



24 Temmuz 1923





Lozan Barış Antlaşması



25 Eylül 1923





Mekteb-i Harbiye'nin Ankara'dan İstanbul'daki eski Harbiye binasına nakledilmesi



13 Ekim 1923



Ankara'nın başşehir olarak kabulü



29 Ekim 1923



Cumhuriyet'in ilanı



3 Mart 1924



Hilafetin ilgası ve Osmanlı hanedan mensuplarının yurtdışına çıkartılmaları



29 Kasım 1912



Arnavutluk'un istiklalini ilan etmesi



1913





Liselerin mevcut idadilerin yerini alması



23 Ocak 1913





Babıali Baskını : Mahmud Şevket Paşa'nın sadareti



13 Mart 1913





Muvakkat İdare-i Umumiyye-i Vilayet Kanunu (kanun meclisten geçmeden yürürlüğe girer)



30 Mayıs 1913





I. Balkan Savaşı'nın sona ermesi



11 Haziran 1913





Sadrazam Mahmud Şevket Paşa'nın öldürülmesi, Said Halim Paşa'nın sadareti



29 Haziran 1913





Balkan devletleri arasında savaş : Osmanlı mirasının paylaşılmasının kanlı kavgası



21 Temmuz 1913





Edirne'nin geri alınması



29 Ağustos 1913





Osmanlı-Bulgar barışı : İstanbul Antlaşması



14 Kasım 1913





Osmanlı-Yunan barışı : Atina Antlaşması



14 Aralık 1913





Osmanlı ordusunun Almanya tarafından ıslahı



1914





Ecnebi postalarının hepsinin kapatılması



1914





Dış ticarette gümrük resmi oranının %15'e çıkarılması



1914





Islah-ı Medaris Nizamnamesi



1914





Diş Hekimleri Mezunin ve Talebe Cemiyeti'nin kurulması; Türk Bilgi Derneği'nin kurulması; Medreset'ül-Hattatin'in kurulması; Dar'ül-Hilafeti'l-Aliyye Medreseleri'nin kurulması; Medresetü'l-Hattatin'in İstanbul'da açılışı; Medresetü'l-Hattatin'in açılışı; İlk resmi müzik ve tiyatro okulu (Darü'l-Elhan)



8 Şubat 1914





Anadolu'da Ermeni talepleri doğrultusunda ıslahatı öngören Osmanlı-Rus Antlaşması ("Muamele")



14 Mayıs 1914





III. Dönem Meslis-i Meb'usan



28 Haziran 1914





Avusturya-Macaristan veliahdının Saraybosna'da öldürülmesi



28 Temmuz 1914





Avusturya Macaristan'ın Sırbistan'a savaş ilanı



1 Ağustos 1914





Almanya'nın Rusya'ya savaş ilanı



2 Ağustos 1914





Meclis-i Meb'usan'ın süresiz tatili (IV. Ve son dönem meclis 12 Ocak 1920'de toplanacak ve 2 Nisan 1920'de İstanbul'un işgali üzerine dağıtılarak mebuslar sürgüne yollanacak)



2 Ağustos 1914





Osmanlı Devleti ile Almanya arasında ittifak antlaşmasının imzalanması



4 Ağustos 1914





Almanya'nın Fransa'ya, İngiltere'nin Almanya'ya savaş ilanı : I. Cihan Savaşı'nın başlaması



10 Ağustos 1914





Alman savaş gemilerinin (Yavuz ve Midilli) Boğazlardan geçmelerine izin verilmesi



9 Eylül 1914





1 Ekim tarihinden geçerli olmak üzere kapitülasyonların kaldırılması



12 Eylül 1914





İnas Darü'l-Fünun'unun kurulması



29 Eylül 1914





İslah-ı Medaris Nizamnamesi'nin yayınlanması



29 Ekim 1914





Karadeniz'e açılan Osmanlı filosunun Rus limanlarını topa tutması



Kasım - Aralık 1914





Enver Paşa kumandasındaki Osmanlı kuvvetlerinin Sarıkamış felaketi



3 Kasım 1914





Rusya'nın Osmanlı Devleti'ne savaş ilanı



5 Kasım 1914





İngiltere ve Fransa'nın Osmanlı Devleti'ne savaş ilanı



11 Kasım 1914





Osmanlı Devleti'nin İtilaf Devletleri'ne savaş ilanı



14 Kasım 1914





Cihad-ı Ekber ilanı



14 Kasım 1914





İnas Sanayi-I Nefise Mektebi'nin açılması



18 Aralık 1914





Mısır'ın İngiltere himayesinde bir "krallık" haline getirilmesi, Osmanlı Devleti'nin hukukuna son verilmesi



1915





Evrak-ı nakdiyye çıkarılması



1915





Gümrük resmi oranının %30'a yükseltilmesi



1915





Mekteb-i Tıbbiye'nin Darü'l-Fünun'a bağlanarak bugünkü İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne dönüşmesi



Ocak - Şubat 1915





Cemal Paşa kumandasındaki Osmanlı kuvvetlerinin Mısır seferi : Kanal hezimeti



Ocak - 18 Mart 1915





Müttefiklerin Çanakkale Boğazı'nı geçmeye çalışması : Çanakkale Savaşları



27 Mayıs 1915





Doğu Anadolu'da Ruslar'la işbirliği yapan Ermeni nüfusun iç bölgelere taşınması : Tehcir



1916





Hicaz ve Mekke'nin kaybı



1916





İzmit Dokuma Fabrikası'nın kapanması



1916





Tevhid-i Meskukat Kanunu



1916





Dar'ül-Hilafeti'l-Aliyye Medreseleri üstünde Medresetü'l-Mütehassısın adı altında bir ihtisas medresesi kurulması; İlk Musiki cemiyeti (Darü't-Talim-i Musiki)



1917





Yıldırım Orduları Grubu'nun kurulması



1917





Irak ve Suriye cephelerinin çöküşü



1917





Rusya'da Bolşevik ihtilalinin çıkması ve çarlığın sonu



1917





Cemaat mahkemelerinin kaza yetkisinin kaldırılışı



1917





Hukuk-ı Aile Kararnamesi'nin kabulü



25 Mart 1917





Şer'iyye mahkemelerinin Adliye Nezaretine bağlanması



6 Nisan 1917





Amerika Birleşik Devletleri'nin savaşa iştiraki ve Almanya'ya savaş ilanı



1918





Şam Mekteb-i Tıbbiyesi'nin Beyrut'un işgali neticesinde kapanması; Gazi Ahmed Muhtar Paşa'nın ölümü



3 Mart 1918





Brest Litowsk Antlaşması



3 Temmuz 1918





Sultan Reşad'ın vefatı ve Vahdeddin'in tahta çıkması



2 Ekim 1918





Bulgaristan'ın savaştan çekilmesi



8 Ekim 1918





Sadrazam Talat Paşa'nın istifası, Ahmed İzzet Paşa'nın sadareti



30 Ekim 1918





Mondros Mütarekesi'nin imzalanması



3-4 Kasım 1918





Almanya ve Avusturya'nın savaştan çekilmeleri



8 Kasım 1918





İzzet Paşa'nın istifası ve Tevfik Paşa'nın sadareti



13 Kasım 1918





İtilaf Devletlerinin İstanbul önlerine gelerek şehri teslim almaları



1919





Hukuk-ı Aile Kararnamesi'nin ilgası



1919





İstanbul Darü'l-Fünun-un bir ıslahat programı ile Osmanlı Darü'l-Fünun-u adıyla yeniden canlandırılmaya çalışılması; Harbiye Mektebi'nin adının "Muhtelit Harbiye Mektebi" olması



4 Mart 1919





4 Mart 1919 Damat Ferid Paşa'nın sadareti: Hürriyet ve İtilaf Partisi'nin iktidara geçmesi



15 Mayıs 1919





Yunanlılar'ın İzmir'i işgali ve Batı Anadolu'da ilerlemeleri



19 Mayıs 1919





Mustafa Kemal Paşa'nın İstanbul Hükümeti tarafından Anadolu'ya gönderilmesi



23 Temmuz 1919





Erzurum Kongresi



4 Eylül 1919





Sivas Kongresi



2 Ekim 1919





Damat Ferid'in istifası ve Ali Rıza Paşa'nın sadareti



22 Ekim 1919





Amasya Protokolü



24 Ekim 1919





Çıkarılan yeni bir nizamname ile fakültelere "medrese" denmeye başlanması ve Darü'l-Fünun'un ilmi muhtariyeti haiz olduğunun tasdik edilmesi



29 Kasım 1919





Misak-ı Milli : Milli gaye ve hedeflerin, milli sınırların belirlenerek ilanı



1920





Mektebi Harbiye'nin Ankara'da "Sunuf-ı Muhtelife Zabit Namzetleri Talimgahı" olarak açılması; İnas Darü'l-Fünun-un lağvedilmesi



16 Mart 1920





İtilaf işgal kuvvetlerinin İstanbul'daki resmi binalara girmeleri, meclisin dağıtılması ve kapanması, mebusların Anadolu'ya kaçmaları, ele geçenlerin İngilizler tarafından sürülmesi



5 Nisan 1920





Ferid Paşa'nın sadareti



11 Mayıs 1920





Ferid Paşa hükümetinin Mustafa Kemal'i idama mahkum etmesi ve askerlikten tardı



10 Ağustos 1920





İstanbul Hükümeti'nin Sevr Antlaşması'nı imzalanması



2-3 Aralık 1920





Gümrü Antlaşması'nın imzalanması



1921





Edebiyat ve Fen Fakültelerinde karma eğitime geçilmesi; askeri ve mülki baytar mekteplerinin "Baytar Mekteb-i Alisi" adı altında birleştirilmesi; Salih Zeki'nin ölümü



27 Ocak - 12 Şubat 1921





Londra Konferansı : Anadolu için söz söyleme hakkının Ankara Hükümeti'nde olduğunun tespiti



31 Mart 1921





II. İnönü Zaferi



3 Eylül 1921





Sakarya Meydan Savaşı



20 Eylül 1921





Fransa ile barış



1922





Türk Diş Tabipleri Cemiyeti'nin kurulması; Hukuk ve Tıp Fakültelerinde karma öğretime geçilmesi



27 Ağustos 1922





Büyük Taarruz : işgalci Yunan kuvvetlerinin imhası



30 Ağustos 1922





Büyük Zafer : Yunan Başkumandanı'nın esir edilmesi



9 Eylül 1922





İzmir'in kurtuluşu



11 Ekim 1922





Mudanya Mütarekesi



1 Kasım 1922





Saltanatın ilgası



16 Kasım 1922





Sultan Vahdeddin'in yurtdışına çıkması



16 Kasım 1922





Abdülmecid Efendi'nin halife olarak seçilmesi



1923





Birinci ilmi heyet'in Ankara'da toplanması; Darü'l-muallim'in Yüksek Muallim Mektebi adını alması



24 Temmuz 1923





Lozan Barış Antlaşması



25 Eylül 1923





Mekteb-i Harbiye'nin Ankara'dan İstanbul'daki eski Harbiye binasına nakledilmesi



13 Ekim 1923





Ankara'nın başşehir olarak kabulü



29 Ekim 1923





Cumhuriyet'in ilanı



3 Mart 1924



Hilafetin ilgası ve Osmanlı hanedan mensuplarının yurtdışına çıkartılmaları