Beyin göçü ne anlama geliyor? Zekâ nasıl tanımlanıyor?

[deniz]

Beyin göçü ne anlama geliyor? Zekâ nasıl tanımlanıyor?
Zekâ, IQ testlerinden elde edilen bir puanın ötesinde bir kavram; ancak zekanın ne anlama geldiği, ne kadarının ölçülebildiği konusunda henüz bir görüş birliği sağlanmış değil. Ayrıca nörobiyoloji, genetik, etoloji (hayvan davranışları bilimi) ve elektronik mühendisliği gibi bilim dalları zekâyı tüm yönleriyle açıklamakta yetersiz kalıyor.
Bugün zekâ hala IQ testleriyle ölçülülebiliyor. Bu testler eskisine oranla daha az kullanılmakla birlikte hala tek ölçüt olma özelliğini koruyor.
Testler başlıca iki şekilde karşımıza çıkıyor: Stanford-Binet Intelligence Scale (SBIS) ve Wechsler Intelligence Scales. Bu ikisinin de çocuklar için ayrı, büyükler için ayrı iki versiyonu bulunuyor. Çoğunlukla psikologlar tarafından uygulanan bu testler, değişen koşullara göre farklılık gösteriyor. Scholastic Assessment Test (SAT) ve Graduate Record Exam (GRE) gibi diğer standart testler de temelde IQ testlerinden yararlanarak hazırlanıyor.
Bu standart testlerin kişinin okul ve iş yaşamındaki başarılarına yol açan unsurları ölçmekte yetersiz kaldığına dikkat çeken Yale Üniversitesi'nden psikoloji profesörü Robert J. Stern , ''Zekâ Testleri Ne Kadar Akıllı'' başlığı altında derlediği yazısında, geleneksel zeka testlerinin analitik ve sözel yetenekleri doğru olarak değerlendirdiğini, ancak yaratıcılık ve pratik bilgileri ölçmekte yetersiz kaldığını belirtiyor. Ayrıca IQ testleri demografik unsurlara ve koşullara göre düzenlenmemiş ise doğru sonuç vermiyor. Araştırmalara göre testler düşük stres altındaki koşullarda, liderlik vasıflarını yeterince ölçemiyor. Yüksek stres altındaki koşullarda, IQ'nun liderlik özellikleriyle ters orantılı olduğu biliniyor. Ayrıca kolej ve üniversiteye giriş sınavlarına girenler, deneyimli bir sınav öğrencisi ile sınavı ilk kez gire öğrenci arasında büyük fark olduğunu, test başarısının deneyim düzeyine bağlı olarak değiştiğini belirtiyor.
Ne var ki bu standart IQ testleri insanlar arasındaki farklılıkları törpüleyerek bir anlamda eşitlik sağlıyor. 1. Dünya Savaşı'ndan önce saygın üniversiteler öğrenci seçiminde, adayların aile durumunu ve mezun olduğu okulları baz alıyorlardı.
Kişinin yeteneklerinin tümünü tek bir zeka testiyle ölçmek mümkün değil. Harvard Üniversitesi, eğitim dalı öğretim görevlisi Howard Gardner, ''Zekânın Türleri'' başlıklı makalesinde, insan zekasının çeşitli unsurlardan oluştuğunu ileri sürüyor. Gardner'a göre bu unsurların sayısı dokuzu buluyor. Gardner, evrim, beyin faaliyetleri, gelişim biyolojisi gibi bilim dallarından yararlanarak zekayı dil, matematik, müzik, spatiyal (uzaysal) bedensel çeviklik, kişisel zeka, doğal nesneleri ve mistik kuramları algılama yeteneği gibi parçalara bölüyor. Gardner'ın kitapları bugün eğitim fakültelerinde okutuluyor.