Bir Eylül Yazısı

[deniz]

Derler ki, Eylül hüzün ayıdır. Yaprakların sararıp yere düştüğü; kuru yaprakların kürek kürek toplandığı aydır.Eylül, gündüzün üstüne gecenin perdelerini çekmeye başladığı bir aydır. Bir eylül yazısı kaleme ...


Derler ki, Eylül hüzün ayıdır. Yaprakların sararıp yere düştüğü; kuru yaprakların kürek kürek toplandığı aydır.Eylül, gündüzün üstüne gecenin perdelerini çekmeye başladığı bir aydır. Bir eylül yazısı kaleme almak istediğinizde, karşınıza çıkan ölmüş bir gündür; tarihin sayfalarına düşen lekedir 1 Eylül.


Yıl 1939. Hitler ordularının, Polonya`ya girdiği gün, 2.Dünya Savaşı`nın kara kaplı defteri açılıyor ve ilk satırına kocaman bir leke düşüyordu. İlk satıra düşen bu leke, sanatçılar, aydınlar tarafından `Bir Daha Asla!` karşı çıkışıyla silinmeye çaIışıldı. Ve 1 Eylül, bir karşı çıkışın, barış isteyenlerin günü oldu.


1 Eylül`ü yazmak bir eylül yazısında... Her şeye rağmen hem de...Çevremizde işgal ve savaş arsızlıklara rağmen; ellerindeki , bedenlerindeki bombaları çekinmeden patlatanlara rağmen; hemen hemen her gün düğünlerde, eğlencelerde, sokakta ortaya çıkan magandaların ellerindeki silahlarla tanımadıkları insanları öldürmelerine rağmen; her fikrin silahla savunulmasına rağmen...


Ve biz, bir avuç barış gönüllüsü, yazar Hüseyin Yurttaş`ın tanımıyla bir avuç süzülü insan, `Barış ve Sevgi Şiirleri Dinletisi` için buluştuk Bostanlı Suat Taşer Açıkhava Tiyatrosu`nda. Süreyya Berfe, Dinçer Sezgin, Hüseyin Yurttaş, Hidayet Karakuş, Halim Yazıcı, Fergun Özelli,Hülya Savaş ve ben barış için dizeler okuduk şairlerden. Grup Günberi` nin ezgileri için barış için can buldu, yankılandı kulaklarda.


İşgalleri, savaş oburlarını önler mi şiir? Şairlerin dizeleri gözlerini kan bürümüş, doymak bilmez bir iştahla sağa sola saldıranları durdurur mu ? Şiir, bu noktada çaresiz... Şairin kaleminden dökülen dizeler savaşları, işgalleri, maganda kurşunlarını, kırmızı başlıklı kurtları durduramıyor elbette ama bir şey yapıyor: Barış isteyenlerin yüreklerinde can buluyor dizeler ve çoraklaştırılmak istenen barış toprağına sürekli olarak taze barış tohumları bırakıyor . Silah sıkmasını bilenlere karşı, silah sıkmasını bilmeyenler o tohumları yeşertiyor; 1 Eylül`ün hepimizin sorumluluğunda olduğunu anımsatıyor. Barış olgusu, yalnızca hükümetlerin, orduların ellerine bırakılacak bir olgu değil elbette. Barış hepimizin; her bireyin yüreğinde, yaşama bakış açısında, yaşamı sorgulayışında her an usunda taşıması gereken bir olgu. Her birey istemezse, çaba göstermezse, barışın önüne konulan barikatlar yıkılabilir mi? Savaşa hayır diyenlerin, savaşa karşı yüreklerinde barış tohumlarını yeşertenlerin, barışı sevgiyle elde etmeye çalışanların 1 Eylül için söyleyecekleri dizeler bir eylül akşamına yazıldı sessizce. Bostanlı`da bir avuç insan 1 Eylül akşamı barış için bir mum yaktı yüreğinde...


Ve Hitler ordularının Polonya`yı işgal ettiği o an yaşananları , 1 Eylül`ün kara kaplı defterine yazılanları `Düştü Polonya Kalesi` şiirinde anlatır Attila İlhan:


Varşova`nın üzerinde ölüm bulutları var / sokaklar yanıyor havada benzin kokusu/ kaldırımlarda can çekişen çocuklar / çıldırmış kin çakıyor mavi gözlerinde / uçakların ardınca bakan Varşova`lı kızın / sızlıyor bu sızıya canlar dayanmaz/ ölüm vurmuş yüreklerin telleri / dumanlar boğuyor nefes almak ne mümkün / insansız kollar savrulmuş ağaçlara / can veriyor parmakları can veriyor döne`m / benek benek kan sıçramış duvarlara / haberler geliyor dert taşıyor yürekten / cihanşumul bir felaket şarkısı / dalga dalga çarpıyor ruhumuza / Varşova yanmış insanları perişan / içlerinde tarifsiz bir kalp ağrısı / boyunları bükülmüş gözleri ıslak / doğmuyor doğmuyor neden yıldızlar / neden böyle kan rengi sema bu akşam (...) / gökte cıvan gibi kahrolası ay / yerde hüzün yürekler dolusu / ışıklarla yıkanan şehirler serap olmuş / gönüller yıkılmış düzen tutmuyor / korku filiz sürmüş sevda yerine / Lehistan vilayeti cümleten harap olmuş / mil çekilip hürriyetin gözlerine / kurşuna dizilmiş insanlarla beraber / şafak vakti yıldızlar batmadan / gökte cıvan gibi kahrolası ay / yerde hüzün yürekler dolusu / haber uçurulsun on iki bin alem semtine / düştü Polonya kalesi.


Dünya coğrafyasında haritalar değişmeden, bazı kaleler düşmeden, hiç değilse, barış adına bir şiir okuyun bugün. Savaşın azgın sel sularını durduracak bir dize bulunabilir yüreğinizde. Kim bilir?

Gürol Tombul